شرح معالم الاصول صفحه 24

قال قال رسول اللّه صلّی اللّه علیه

و آله من سلک طریقا یطلب فیه علما سلک اللّه به طریقا الی الجنّه و انّ الملائکه لتضع أجنحتها لطالب العلم رضی به و انّه لیستغفر لطالب العلم من فی السموات و من فی الارض حتّی الحوت فی البحر و فضل العالم علی العابد کفضل القمر علی سائر النّجوم لیله البدر و انّ العلماء ورثه الأنبیاء و انّ الانبیاء لم یورثوا دینارا و لا درهما و لکن ورثوا العلم فمن اخذ منه اخذ بخط وافر

یعقوب تا بعبد اللّه بن میمون قداح بطریق مذکور ذکر نمود و دو طریق دیکر بود که می خواست ذکر نماید بنا بر عادت معهود دو جا لفظ حا را ذکر نمود پس از محمد بن یعقوب تا بعبد اللّه میمون قداح بسه سند روایت نموده قال قال رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله من سلک طریقا یطلب تا فصل و الاسناد یعنی کفت عبد اللّه بن میمون قداح که حضرت رسول صلّی اللّه علیه و آله فرموده که هرکه راهی برود از برای تحصیل علم که طلب کند در او علمی را می برد او را خدای عزّ و جلّ در روز قیامت برم بهشت و بتحقیق که فرشتکان پهن می کنند بر روی زمین بالهای خود را از برای طالب علم بسبب خشنودی ایشان ازو تا آنکه بر روی انها پا کذارد بسبب مدد حرمت او و ممکن است که وضع اجنحه کنایه از تواضع و تعظیم باشد و طلب آمرزش می کنند از برای طالب علم هرکه در آسمانها است و هرکه در زمین است حتّی ماهیهای دریا و زیادتی عالم بر عابد مانند زیادتی ماه است بر سایر کواکب در

شب بدر و اکر کسی کوید اکر مراد اینست که عالم عابد افضل است از عابد غیر عالم پس دلالت ندارد بر اینکه علم افضل از عبادت باشد و اکر مراد اینست که عالم غیر عابد افضل است از عابد پس این باطل است چه عالم غیر عابد بدتر است از فاسق چنانچه از روایات آینده معلوم می شود پس چون افضل از عابد باشد جواب می کوییم که مراد هیچ یک ازین دو معنی نیست بلکه مراد اینست که عالم من حیث انّه عالم قطع نظر از عبادت او کرده افضل است از عابد من حیث هو عابد قطع نظر از علم او کرده پس علم من حیث هو افضل از عبادت من حیث هی است این منافات ندارد که عبادت شرط فضیلت علم بوده باشد و بتحقیق که علما میراث خواران انبیایند و مراد از میراث علم است نه مال دنیا زیرا که انبیا میراث نکذاشته اند دیناری و نه درهمی و لیکن میراث کذاشته اند علم را پس هرکه از او فراکیرد فراکرفته است نصیب کاملی کر کسی کوید که مضمون این حدیث منافیست با آنچه از آیات و روایات معلوم می شود از توریث ایشان و از این جهه عبد اللّه بن عبّاس در مذمّت عایشه فرموده تجمّلت تبغّلت و ان عشت تفیّلت لک التسع من الثّمن و للکلّ تملّکت جواب می کوییم که مراد اینست و انبیا علیهم السّلام کار ایشان جمع اموال و توریث نبود چنانچه شان اهل دنیا است و این منافات با میراث کذاشتن چیزی چندی که از ضروریّات است چون خانه و اسباب او و مرکوب و ملبوس و نظایر این ها ندارد فصل بالاسناد

عن الشّیخ المفید محمّد بن النّعمان عن الشّیخ الصّدوق تا فصل روینا بالاسناد و مصنف قدّس سرّه بهمان سندی که مذکور شد میانه او و شیخ مفید رضی اللّه عنه از شیخ مفید رضی الله عنه بحضرت امیر المؤمنین صلوات اللّه و سلامه علیه بطریقی که در اینجا ذکر نموده روایت می کند که آن حضرت فرمودند بیاموزید