شرح معالم الاصول صفحه 35

عن محمّد بن یعقوب عن محمّد بن یحیی عن احمد بن محمّد عن محمّد بن سنان عن اسماعیل عن جابر عن ابی عبد اللّه علیه السّلم قال العلم مقرون الی العمل فمن علم عمل و من عمل علم و العلم یهتف بالعمل فان اجابه و الّا ارتحل عنه و عنه عن عدّه من اصحابنا عن احمد بن محمّد بن خالد عن علیّ بن محمّد القاشانی عمّن ذکره عن عبد اللّه بن القاسم الجعفری عن ابی عبد اللّه علیه السلم قال انّ العالم اذا لم یعمل بعلمه زلّت موعظته عن القلوب کما یزلّ المطر عن الصّفا عنه عن علیّ بن ابراهیم عن ابیه عن القاسم بن محمّد عن المنقری عن علیّ بن هاشم بن البرید عن ابیه قال جاء رجل الی علیّ بن الحسین علیهما السّلم فسئله عن مسائل فاجاب ثم عاد لیسأل عن مثلها فقال علی بن الحسین علیهما

لسلم مکتوب الانجیل لا تطلبوا علم ما لا تعملون و لمّا تعملوا بما علمتم فانّ العلم اذا لم یعمل به لم یزد صاحبه الا کفرا و لم یزدد من اللّه تعالی الا نجدا

یکی مرد عالمی است که عمل می کند بعلم خود پس این عالم ناجیست و رستکار است و دیکر مرد عالمیست که ترک نموده علم خود را یعنی عمل بعلم خود ننموده پس این عالم هالکست و بتحقیق که اهل جهنم متاذّی می شوند از عفونت عالمی که عمل بعلم خود ننموده باشد و به درستی که بدترین جهنّمیان از جهه حسرت و پشیمانی از کرده های خود مردیست که خوانده باشد بنده را بسوی طاعت خدای تعالی [و ان بنده از وی قبول نموده باشد و اطاعت خدای تعالی نموده باشد و بسبب این او را خدای تعالی] داخل بهشت کند و این عالم خواننده را داخل جهنّم کند بسبب عدم عمل بعلم و بسبب متابعت خواهشهای نفسانی و طول امل امّا متابعت هوای نفسانی پس او مانع از وصول و موجب ارتکاب باطل است و طول امل موجب نسیان آخرتست و عن محمّد بن یعقوب عن محمّد بن یحیی تا و عنه عن عده حضرت امام جعفر صادق صلوات اللّه علیه می فرماید که علم مقرون است با عمل یعنی علم و عمل با هم می باشند و بدون دیکری یافت نمی شوند زیراکه علم شرط وجود عمل و عمل شرط بقاء علم است پس هرکه عالم است البتّه عامل است و هرکه عامل است لا محاله عالم است و علم او از می کند عمل را پس اکر جواب او کفت یعنی عالم عمل بعلم خود نمود علم

بحال خود می ماند و اکر جواب نکفت یعنی عالم عمل بعلم خود ننمود علم از او زایل می شود چه علم بی عمل جهل مرکب است نه علم و عنه عن عدّه من اصحابنا عن احمد بن محمّد بن خالد تا و عنه عن علیّ بن ابراهیم حضرت صادق صلوات اللّه علیه فرمودند که عالم هرکاه عمل بعمله خود نکند می لغزد موعظه او از دلها و قرار نمی کرد و تاثیر نمی کند در انها چنانکه باران می لغزد از سنک نرم و در او تاثیر نمی کند و عنه عن علیّ بن ابراهیم عن ابیه تا و عنه عن عدّه من اصحابنا هاشم بن برید می کوید که مردی نزد حضرت علی بن الحسین ع آمد و از آن حضرت چند مسئله پرسید و آن حضرت جواب فرمودند بعد از ان برکشت تا اینکه مسئله دیکر پرسد پس آن حضرت فرمودند که در انجیل نوشته است که طلب می کند دانستن چیزی را که نمی دانید و حال آنکه عمل ننموده اید به آنچه می دانید زیراکه علم هرکاه عمل به او نشود زیاد نمی کند از برای صاحب خود مکر کفران نعمت خدای عزّ و جلّ را چه علم اعظم نعمتها است و شکر او عمل به او است پس ترک