شرح معالم الاصول صفحه 386

عن المعصوم علیه السّلم و لم یلقه سواء ترک ذکر الواسطه راسا او ذکرها مبهمه لنسیان او غیره کقوله عن رجل او عن بعض اصحابنا ففی قبوله خلاف بین الخاصّه و العامّه و الاقوی عندی عدم القبول مط و هو مختار والدی ره و قال العلامه ره فی یه الوجه المنع الّا اذا عرف انّه لا یرسل الّا مع عداله الواسطه کمراسیل محمّد بن ابی عمیر من الامامیّه و کلامه فی یب خال عن هذا الاستثناء و هو الوجه لما سنبیّنه و حکی فی یه القول بالقبول عن جماعه من العامّه ثمّ قال و هو قول محمّد بن خالد من قدماء الامامیّه و قال المحقّق

اذا ارسل الرّاوی الرّوایه قال الشّیخ ان کان ممّن عرف انّه لا یروی الّا عن ثقه قبلت مطلقا و ان لم یکن کذلک قبلت بشرط ان لا یکون لها معارض من المسانید الصّحیحه و احتجّ لذلک بانّ الطائفه عملت بالمراسیل عند سلامتها عن المعارض کما عملت بالمسانید فمن اجاز احدهما اجاز الآخر هذه عباره المحقّق بلفظها و هی تدلّ علی توقّفه فی الحکم حیث اقتصر علی نقله عن الشّیخ بحجّیه من غیر اشعار بالقبول و الرّد

[أصل فی حجیه الروایه المرسله]

اصل اذا ارسل العدل الحدیث بان رواه عن المعصوم تا لنا هرکاه عادلی ارسال نماید حدیثی را باین روش که روایت نماید او را معصوم و او را ندیده باشد خواه ترک کند واسطه را بالکلیه و بکوید که قال امیر المؤمنین صلوات اللّه علیه مثلا یا آنکه ذکر کند واسطه را لیکن تعیین او نکند بسبب آنکه فراموش نموده باشد خصوص واسطه را یا بسبب دیکر چنانکه بکوید عن رجل یا عن بعض اصحابنا پس در قبول این چنین روایتی خلافست میان خاصه و عامه و اقوی نزد من عدم قبول اوست مطلقا خواه معلوم باشد که این راوی ارسال نمی نماید حدیث را مکر هرکاه واسطه عادل بوده باشد یا معلوم نباشد و خواه معارضی داشته باشد از روایات صحیحه یا نداشته باشد و این مذهب مختار پدرم است رحمه اللّه و علامه رحمه اللّه در نهایه قائل بتفصیلی شده و کفته که وجه عدم جواز قبول این روایت است مکر هرکاه معلوم بوده باشد که این راوی ارسال نمی نماید حدیث را مکر درصورتی که واسطه عادل باشد چون روایات مرسله محمد بن ابی عمیر از امامیه که معلومست از

خارج که ابن ابی عمیر ارسال نمی نموده حدیث را درصورتی که واسطه غیر عادل بوده باشد پس روایات مرسله او در حکم صحیح است و مقبول است و کلام او در تهذیب خالیست ازین استثنا یعنی حکم نموده در آنجا بعدم جواز قبول ان روایت مطلقا و این قول صورت دارد به واسطه ان دلیلی که ما بیان خواهیم نمود در نهایه نقل نموده قول بقبول این روایت را از بعضی از عامه و بعد از ان فرموده که این قول محمد بن خالد است که از متقدمین طایفه محقه امامیه است رضوان اللّه علیهم و محقق قدس سره فرموده که هرکاه راوی ارسال نماید روایت