کتابخانه بالقرآن

مجمع المسائل - جلد اول صفحه 259

صفحه 259

- هلال در جائی - شب می‌شود که قطعا کافی است هر چند قریب الافق نباشند.

س‌

‌- در سالهایی که ماه رمضان، سلخ ندارد یعنی سی کم می‌باشد در بعضی از قراء، شب اوّل شوّال، هلال رؤیت نمی‌شود و دسترسی هم بشهر ندارند که استفسار بنمایند در این صورت به خبر منجّم و اخبار رادیو می‌توانند اکتفا کنند یا نه؟ ضمنا بعضی قائلند که به وسیله اینها برای ما علم حاصل می‌شود، بفرمایید که آیا اینها دلیل شرعی برای افطار، و اثبات عید می‌شود یا نه؟.

ج‌

‌- در صورت حصول علم یا اطمینان که در نظر عرف، علم محسوب می‌شود اشکال ندارد و در غیر این صورت بفرستند به شهر و استفسار نمایند و با عدم تمکّن، استصحاب کنند.

س‌

‌- در وسائل کتاب صوم ابواب احکام شهر رمضان که سی و هفت باب است در باب سوّم می‌فرماید: باب ان‌ّ علامة شهر رمضان و غیره رؤیة الهلال فلا یجب الصّوم الّا للرّؤیة او مضی‌ّ ثلاثین و لا یجوز الافطار فی آخره الّا للرّؤیة او مضی‌ّ ثلاثین و انّه یجب العمل فی ذلک بالیقین دون الظّن‌ّ، آن‌گاه بیست و هشت حدیث بعین همین مضمون نقل می‌فرماید که برای نمونه این یک حدیث را عرض می‌کنم: محمّد بن الحسن بإسناده عن علی‌ّ بن مهزیار عن محمّد بن ابی عمیر عن ابی ایّوب و حمّاد عن محمّد بن مسلم عن ابی جعفر علیه السّلام قال اذا رأیتم الهلال فصوموا و اذا رأیتموه فافطروا و لیس بالرّأی و لا بالتظنّی و لکن بالرّؤیة و خلاصه، مدلول همه این روایات این است که روزه ماه رمضان واجب نمی‌شود مگر به یقین به ماه رمضان بنا بر این اگر در یکی از بلاد متباعده رؤیت هلال شود برای مردم سایر بلاد از کجا یقین، حاصل می‌شود که در آن بلد، هلال، طالع شده و وجوه استحسانیّه‌ای که بعضی از بزرگان در بعضی از رسائل عملیّه بیان کرده‌اند اجتهاد در مقابل نص‌ّ است، غرض حقیر این است که در برابر این اخبار متواتره، چطور می‌شود فتوی داد که اگر در یکی از بلاد متباعده، رؤیت هلال شود برای مردم سایر بلاد، کفایت می‌کند؟ مستدعی است نظر مبارکتان را مرقوم فرمائید تا مورد استفاده قرار گیرد.

ج‌

.. لا اشکال و لا نزاع فی انّه لا یجب الصّوم الّا بعد رؤیة هلال شهر الصیام، او مضی‌ّ ثلاثین یوما من شعبان و لا یجب بل لا یجوز الافطار الّا بعد رؤیة هلال