کتابخانه بالقرآن

مجمع المسائل - جلد اول صفحه 286

صفحه 286

خمس سرمایه و آلات مورد حاجت در کسب‌

س‌

‌- کسی که سرمایه و مستغلّات اوّلیّه او متعلّق خمس بوده و یا سرمایه و مستغلّات اوّلیّه او متعلّق خمس نبوده ولی آنها را از چیزی که متعلّق خمس بوده زیاد کرده و خمس آنها را نداده و با آنها کسب کرده و چند سال باین طریق گذشته و بعض اشیائی که مؤنه محسوب می‌شود و بعض دیگر که مؤنه محسوب نمی‌شود از کسبش تهیّه کرده تکلیف او چیست؟.

ج‌

‌- سرمایه، خمس دارد مگر آن که از چیزی تهیّه کرده باشد که متعلّق خمس نیست و زیاد کردن سرمایه نیز مثل اصل سرمایه است، و چیزهائی که تهیّه نموده اگر از مؤنه است و یقین ندارد به این که قیمت آن متعلّق خمس بوده اداء خمس آن، واجب نیست بلی احتیاط، به اداء خمس آن یا مصالحه با مستحقّین آن، خوب است و آن چه زائد بر مؤنه است باید خمس آن داده شود.

س‌

‌- شخص زارع، مقداری زمین زراعتی و تعدادی اصله نخل خرما حدود پانزده هزار تومان در مدّت چند سال تدریجا از درآمد همان زمین و نخل و بعضی اوقات از وام گرفتن از بانک دولتی خریده و نقدی هم نداشته که یک سال بر آن گذشته باشد و سال خمس هم نداشته و از درآمد کشت زمین و محصول نخل، در این مدّت، بطور متوسّط امرار معاش می‌کرده در این صورت آیا به زمین و نخل و منزل مسکونی و اثاثیه خانه - که تدریجا در سالهای گذشته بطور قرض و نقد خریده و اکنون اگر بخواهد از قیمت زمینها و نخلها و منزل مسکونی و اثاثیه خانه، خمس پرداخت کند ممکن است لطمه به زندگیش برسد‌- خمس تعلّق می‌گیرد یا نه؟.

ج‌

‌- در فرض سؤال، منزل مسکونی و اثاثیه خانه و لوازم مورد احتیاج زندگی، خمس ندارد ولی زمین زراعتی و نخل‌ها و اثاث زراعت، از سرمایه، محسوب است و باید خمس آن داده شود. بلی آن چه از وجه آنها که قرض است تا اداء نشود مقابل آن خمس ندارد.

س‌

‌- ماشین و موتور سیکلت و یا دوچرخه که جهت سواری و یا برای