کتابخانه بالقرآن

مجمع المسائل - جلد اول صفحه 295

صفحه 295

س‌

‌- هر گاه کسی خانه‌ای دارد موافق شأن و در آن ساکن است حال به جهت ترمیم معاش، می‌خواهد آن را بفروشد و خانه ارزانی بخرد و از بقیّه وجه آن، استفاده امور معاش خود نماید، در این تبدیل و تبدّل وجوهاتی تعلّق می‌گیرد یا نه؟.

ضمنا مقداری از این وجه را در بانک می‌گذارد و از بانک بهره می‌گیرد و استفاده می‌کند اصل استفاده از بانک و بهره‌ای را که از بانک می‌گیرد چه صورت دارد؟.

ج‌

‌- اگر منزل قبلی مورد حاجت او بوده است به قیمت آن که به مصرف خرید خانه دیگر رسیده و به زیادی آن که رأس المال قرار داده و یا در بانک گذاشته، خمس تعلّق نمی‌گیرد ولی اگر خانه قبلی را به بیش از قیمت خرید فروخته باشد، زائد بر قیمت خرید از عوائد سال فروش است که اگر در آن سال صرف مؤنه نشود خمس دارد و آن چه را که در بانک می‌گذارد و شرط سود نمی‌کند و بانک خودش چیزی می‌دهد علی الظّاهر اشکال ندارد و اگر به منظور سود گرفتن به بانک می‌دهد گرفتن سود حرام است.

س‌

‌- کسی برای سکونت خود تدریجا خانه‌ای ساخته هر سال، مقداری از درآمد آن سال را صرف یک قسمت این خانه نموده، آیا همه آن چه صرف این خانه شده مؤنه، حساب می‌شود و خمس ندارد یا آن چه را که در سال آخر‌- که استفاده از خانه می‌نماید‌- خرج کرده خمس ندارد؟.

ج‌

‌- عوائدی که در سال سکونت خود، صرف در آن خانه نموده خمس ندارد و لکن عوائدی که در سالهای قبل، مصرف نموده خمس دارد. بلی اگر مقداری مصالح، خریداری نموده و مشغول بنّایی است و در این بین، سال خمس او حلول نموده بعید نیست که خمس نداشته باشد لکن احتیاط، خوب است ولی اگر بغیر این طریق نمی‌تواند خانه مورد احتیاج را تهیّه کند خمس ندارد.

س‌

‌- کارمند یا کارگری در مؤسّسه یا شرکتی مشغول کار است و در خلال مدّت اشتغالش از طرف مؤسّسه، خانه‌ای با تمام تجهیزات، بعنوان اجاره یا مجّانی در اختیارش گذارده‌اند، ولی چون خانه شخصی ندارد خانه‌ای از درآمد خود تهیّه می‌کند که پس از بازنشستگی، به خانه خود برود آیا این خانه، خمس دارد یا جزء مؤنه، حساب می‌شود؟.