کتابخانه بالقرآن

مجمع المسائل - جلد اول صفحه 307

صفحه 307

خود به چه نحوی سال قرار بدهد؟.

ج‌

‌- امّا مطالباتی که وعده دارد ربح آن، جزء فائده سالی است که معیّن شده و مطالباتی که وعده ندارد اگر به نحویست که هر وقت، مطالبه کند می‌دهند باید در آخر سال، جزء فائده، محسوب شود و آن چه را که مسامحه در اداء آن دارند هر وقت گرفت، خمس ربح آن را بدهد.

س‌

‌- کسی طلبی از دیگری دارد که مدیون، با گذشت چند سال آن را ادا نکرده و بنا هم ندارد که ادا نماید آیا دائن که دسترسی بمال او دارد می‌تواند به اندازه حق‌ّ خودش از مال او بردارد یا نه؟ و بعد از اخذ مال، آیا بر دائن، اداء خمس آن واجب است یا نه؟.

ج‌

‌- اگر نتواند به هیچ طریق، وصول نماید جایز است که تقاص‌ّ کند و بنا بر احتیاط لازم، با اجازه مجتهد جامع الشّرائط، تقاص‌ّ نماید و در فرض سؤال، چون زائد بر مؤنه سال است بعد از وصول، خمس آن را باید بدهد.

س‌

‌- اجناس چندی بعنوان نسیه، چند ماهه به اقساط، فروخته شده و تا آخر سال خمس، همه اقساط آن پرداخت نشده آیا منافع آن معامله، جزء سال قبل است که معامله در آن واقع شده - و لو همه اقساط، وصول نشده باشد‌- یا آن که آن مقداری که وصول شده جزء سال قبل و مقداری که وصول نشده جزء منافع سال جدید است؟.

ج‌

‌- منافع اقساط بعدی از منافع همان سال بعد، محسوب است.

س‌

‌- شخصی که به وسیله روضه خوانی، امرار معاش می‌کند و حساب سال دارد مبلغی از پول روضه خوانی از اشخاص، طلبکار است و چند روز بعد از رسیدن سال خمس، طلب او را پرداخت کردند آیا این پول از درآمد سال قبل است که باید خمسش را بدهد و یا از منافع سال بعد است که فعلا خمس ندارد؟.

ج‌

‌- بعید نیست جزء عوائد سالی که می‌پردازند باشد، مگر آن که خودش مسامحه در گرفتن، کرده باشد.

حکم خمس در باره کسی که چند رشته کسب دارد

س‌

‌- کسی که سال خمس دارد و در بین سال، از معادن و هم چنین