کتابخانه بالقرآن

مجمع المسائل - جلد اول صفحه 324

صفحه 324

حکم مال موروثی که قیمت آن ترقّی کرده و حکم چیزی که با پول مخمّس یا موروثی خریده شده و ترقّی قیمت پیدا کرده‌

س‌

‌- اموالی از مورّث به ورثه، منتقل شده که در موقع انتقال، ارزش زیادی نداشته ولی امروز قیمتش چند برابر شده آیا باین زیادی قیمت، تا نفروخته خمس تعلّق می‌گیرد یا نه؟ و بر فرض این که فعلا تعلّق نگیرد بعد از فروش، آن زیادی به منزله ارباح مکاسب است یا حکم دیگری دارد؟.

ج‌

‌- در مثل زمین و آب و مستغلّات که برای فروش، خریده نشده تا نفروخته زیادی، خمس ندارد و پس از فروش، زیادی قیمت، ربح سال فروش، محسوب می‌شود که اگر صرف مؤنه سال نشد خمس دارد و اگر اجناس، جهت فروش باشد که وارث، هم برای فروش و استفاده از ترقّی قیمت آن، آن را نگاهداری نموده باشد‌- از قبیل اجناس دکّان و مغازه - زیادی قیمت، خمس دارد و اگر صرف در مؤنه سال نشود اداء آن، لازم است.

س‌

‌- شخصی زمینی را به مبلغ هزار تومان خریده و هزار تومان هم نهال سیب، خریداری و در آن غرس نموده و خمس این دو هزار تومان را حساب کرده، و احداث باغ به منظور استفاده از میوه آن بوده که در هر سال میوه را بفروشد و از این طریق، بهره برداری نماید. بعد از چهار پنج سال چهل هزار تومان ارزش پیدا کرده و صاحب باغ، فوت نموده و باغ مزبور به ورثه او منتقل شده و فعلا شاید هشتاد هزار تومان بلکه بیشتر ارزش داشته باشد آیا خمس به چنین باغی تعلّق گرفته یا نه؟

و بر فرض تعلّق، تنها خمس میوه را باید بدهد یا خمس قیمت باغ هم باید داده شود، و هم چنین بر فرض وجوب اداء خمس، آیا خمس چهل هزار تومان زمان حیاة مورّث را باید بدهند یا خمس قیمت فعلی آن را که هشتاد هزار تومان (80000) است ادا نمایند؟.

ج‌

‌- در فرض مسأله که خمس دو هزار تومان داده شده نموّ متّصل نهالهای غرس شده، خمس دارد ولی ترقّی قیمت سوقیّه تا زمان فوت و هم چنین بعد از فوت، خمس ندارد بلی اگر ورثه، آن را بفروشند ترقّی قیمت بعد از موت، جزء دخل روز