کتابخانه بالقرآن

مجمع المسائل - جلد اول صفحه 356

صفحه 356

نداده خریده یا این که به ذمّه خریده و می‌خواهد که بعد، از غیر مخمّس، ذمّه خود را بری نماید، اکنون تصرّفات شخص ثالث چه صورت دارد؟.

ج‌

‌- تصرّفات شخص ثالث، مانعی ندارد.

س‌

‌- شخصی که در پرداخت خمس، کوتاهی می‌کند چه حکمی دارد؟.

ج‌

‌- معصیت کرده و تصرّف در مالی که خمس به آن تعلّق گرفته جائز نیست و معاملات و تصرّفات واقعه بر آن، در مقدار خمس، فضولی است.

س‌

‌- هر گاه کسی خمس و زکاة نمی‌دهد‌- ولی نه بر سبیل انکار‌- و یا اموال او از طریق غیر مشروع مانند ربا و رشوه و غیرهما، بدست آمده باشد انسان می‌تواند بعنوان مهمانی و یا عناوین دیگر، در اموال چنین شخصی، تصرّف نماید و آیا صدقات مندوبه و روضه خوانی و دیگر مستحبّات، بحال او نافع است یا نه؟.

ج‌

‌- اگر انسان، احتمال بدهد خصوص اموالی که مورد ابتلاء او است حرام نباشد یا شک‌ّ در تعلّق خمس و زکاة به آن‌ها داشته باشد، تصرّف در آنها جائز است و امّا اگر علم به غصب بودن یا تعلّق خمس و زکاة بر آنها داشته باشد، تصرّف جائز نیست و اگر در صورت تعلّق خمس و زکاة بر آنها تصرّف کرد ضامن است و باید خمس و زکاة آنها را خود او اداء نماید و صدقه مندوبه یا اعمال مستحبه دیگر در صورتی که از مال حلال باشد صحیح است و مأجور خواهد بود لکن موجب برائت ذمّه او از دیون مالیّه نخواهد شد.

س‌

‌- گاهی شخصی که خمس نمی‌دهد میهمانی می‌کند و از همان مال غیر مخمّس هم مصرف مهمانی می‌نماید آیا خوردن این غذاها جائز است یا نه؟ و دیگر این که اگر تنها همان مبلغ مخارج سفره را تخمیس نماید‌- نه همه اموالش را - آیا خوردن آن غذاها مباح است یا نه؟.

ج‌

‌- با شک‌ّ در این که عین آن چه در سفره، حاضر می‌شود متعلّق خمس شده تصرّف در آن، اشکال ندارد ولی اگر بداند که عین آن، متعلّق خمس شده و پرداخت نشده یا با عین مالی که خمس آن اداء نشده خریداری شده تصرّف در آن،