کتابخانه بالقرآن

مجمع المسائل - جلد اول صفحه 359

صفحه 359

قبل، باز هم بمقدار نصاب است فقط باید زکاة داده شود.

تعلّق خمس و زکاة بنحو اشاعه است‌

س‌

‌- اگر کسی با سرمایه‌ای که متعلّق خمس بوده و با ربح خمس نداده آن مشغول کسب شده و چند سال به همین وضع، کسب کرده باشد خمس اصل سرمایه و زیادی ربح و اشیائی که می‌داند بعد از تمام شدن سال ربح، از ربح، تهیّه کرده - اعم‌ّ از این که آن اشیاء، مؤنه و ما یحتاج باشند یا غیر آنها‌- بدهد کافی است یا این که مستحقّین خمس، در سرمایه و تمام ارباح چند سال و اشیائی که با آنها تهیّه شده شریکند، و باید از آنها هم حقّشان را بدهد و هم چنین در چیزی که متعلّق زکاة بوده و زکاة آن را نداده و چند سال با آن کسب نموده یا از نماء آن استفاده کرده است. خلاصه خمس و زکاة که متعلّق بعین است نه به ذمّه، حق‌ّ متعلّق به شخص عین است یا به مالیّت آن یا بنحو اشاعه یا کلّی فی المعیّن و در هر صورت چه در سرمایه غیر مخمّس و غیر مزکّی چه اشیائی که از نماء و منفعت آنها تهیّه شده امضاء حاکم شرع هم لازم است یا لازم نیست؟.

ج‌

‌- بنظر حقیر خمس و زکاة، بنحو اشاعه است پس اگر معاملاتی که واقع شده بعین مال زکوی یا متعلّق خمس، واقع شده، آن معامله نسبت بخمس و مقدار زکاة آن، فضولی است و اگر حاکم شرع، امضاء نماید ملک ارباب خمس و زکاة می‌شود و احکام شرکت، در آن جاری است ولی اگر زکاة عین زکوی و خمس عین مال متعلق خمس را بدهد کافی است و اگر معامله، بنحو کلّی، واقع شده چنانچه غالبا این قسم است معامله برای خود شخص، واقع می‌شود و با فرض این که پول آن را از مال خمس نداده اداء نموده باشد باید خمس آن پول را بدهد و حکم نسبت به مال زکوی نیز چنین است.

س‌

‌- بعضی از کسانی که قصد زیارت مکّه معظّمه را دارند مبلغی را جهت رفتن و برگشتن، قرار می‌دهند و از همین مبلغ، خمس آن را اداء می‌کنند آیا این عمل، صحیح است و یا باید از تمام اموال، خمس را خارج نمود؟.

ج‌

‌- اگر اموال او وجه نقد باشد و خمس آن را نداده، دادن خمس مقدار مصرف حج‌ّ، موجب جواز تصرّف در بقیّه نیست و تا خمس تمام آن را ندهد