کتابخانه بالقرآن

مجمع المسائل - جلد اول صفحه 362

صفحه 362

هر یک از اهل علم، مانعی ندارد؟.

ج‌

‌- دست گردان وجوه، باید یا با خود مجتهد جامع الشّرائط، باشد و یا با مأذون از طرف او.

س‌

‌- کسانی که سال قرار می‌دهند و دست گردان می‌کنند و بعدا وجه دست گردان شده را نمی‌دهند یا مقدار کمی از بدهکاری خود را داده و بقیّه را نمی‌دهند آیا تصرّف در خانه و اثاث خانه و بقیّه اموالشان جائز است یا نه؟.

ج‌

‌- اگر از اوّل، که دست گردان نموده قصد دادن نداشته اموال او متعلّق خمس است و تصرّف در آن، جائز نیست و امّا اگر در موقع دست گردان قصد اداء داشته و بعد، مسامحه می‌نماید تصرّف در آن اموال، مانعی ندارد.

س‌

‌- اثر دست گردان در باب خمس چیست؟ آیا اذن فقیه، در تصرّف و مقروض بودن کسی که خمس بر او واجب شده - نسبت به خمس - کافی نیست و نمی‌تواند کار دست گردان را بکند؟.

ج‌

‌- با اذن فقیه، در تصرّف، معاملاتی که با عین مال غیر مخمّس انجام می‌گیرد برای مدیون خمس، واقع نمی‌شود بلکه یا وکالة از جانب فقیه، واقع می‌شود و برای ولی‌ّ خمس است و یا اگر اذن، وکالت نباشد فضولی است و با اجازه فقیه باز هم برای ولی‌ّ خمس واقع شده است و در این دو صورت آن چه معاملات نسبت به خمس، ربح کند ملک اولیاء خمس خواهد بود و اذن، اشتغال ذمّه خاصّی غیر از آن چه قبلا مدیون خمس داشت نمی‌آورد و اثر دست گردان این است که خمس که متعلق به عین بود به ذمّه دست گردان کننده تعلّق می‌گیرد و معاملات خمس دهنده، بی‌اشکال و برای خودش واقع می‌شود و ربحی که حاصل می‌شود همه متعلّق به خود اوست.

س‌

‌- شخصی از یکی از آیات عظام تقلید می‌کرده و اکنون بناء تقلیدش را بر فتاوای مرجع دیگری قرار داده، در صورتی که مقداری از وجوهات خود را به نماینده مرجع اوّلی پرداخت کرده، و بقیّه را دست گردان نموده، و بر ذمّه دارد، این مبلغ پرداخت نشده چه صورتی پیدا می‌کند؟ آیا به نماینده مرجعی که فعلا از او تقلید می‌کند باید پرداخت شود؟ یا به نماینده مرجع اوّلی؟.