کتابخانه بالقرآن

مجمع المسائل - جلد اول صفحه 368

صفحه 368

امر تخمیسی نکرده و از نظر مادّی می‌گوید قدرت ندارم به قیمت روز حساب کنم زیرا درآمد روزانه تقریبا دویست تومان است که آن هم مخارج خانواده می‌شود.

بفرمایید می‌تواند به قیمت خرید حساب کند یا خیر؟.

ج‌

‌- در فرض سؤال اگر عین مغازه را خریده‌اید باید خمس قیمت فعلی آن را بدهید و اگر بعنوان سرقفلی بوده چنانچه خمس همان مقداری که بعنوان سرقفلی داده‌اید، بپردازید کافی است.

س‌

‌- سرقفلی - در موردی که صحیح باشد‌- اگر از منافع سال، داده شود جزء مؤنه است یا نه؟ و در صورت زیاد شدن یا کم شدن ارزش آن، چه حکمی دارد؟.

ج‌

‌- اگر مالک، به ذمّه گرفته که در موقع خارج شدن مستأجر پولی را که بعنوان سرقفلی داده، پس بدهد یا ملتزم شده که اجازه یا حق‌ّ بدهد که از غیر بگیرد به نحوی که فعلا خود را مالک بداند در حکم سرمایه است و خمس دارد و الّا جزء مؤنه کسب است و خمس ندارد بلی اگر بعد بنحو شرعی، فروخت و پول آن را مصرف مؤنه سال ننمود خمس دارد و در صورت اوّل تا نفروخته زیادی قیمت خمس ندارد مگر آن که شغل خود را خرید و فروش سرقفلی قرار داده باشد که در این صورت قیمت سر سال، میزان است اگر چه نفروخته باشد.

س‌

‌- مغازه‌ای را اجاره نموده علاوه بر مال الاجاره معیّن، وجهی به اسم سرقفلی، بر وجه شرعی تعیین می‌کنند و پس از گذشتن یک یا چند سال، ارزش آن سرقفلی، چندین برابر می‌شود آیا این گونه ترقّی و ارزش مالی که فعلا پول نیست مشمول خمس می‌شود یا نه؟.

ج‌

‌- تا نفروخته‌اند ترقّی قیمت سوقیّه، خمس ندارد و پس از فروش، زائد بر قیمت خرید، ربح همان سال است و بعد از رسیدن سال، باید خمس آن را بپردازد.

س‌

‌- کسی که دو باغ انگوری دارد یکی از آنها را فروخته و جهت فرزندش سرقفلی مغازه‌ای را خریداری کرده و سرمایه مختصری هم به او داده و فرزند، مشغول خرید و فروش شده که از عوائد آن، مقدّمات و مخارج ازدواج خود را