کتابخانه بالقرآن

مجمع المسائل - جلد اول صفحه 372

صفحه 372

مشغول کسب شده فوائد خود را تخمیس کند و در سال بعد، پس از گذشتن یک سال تمام، از خمس دادن اوّل، فوائد یک ساله خود را تخمیس نماید و امّا در مثل زراعت و امثال آن که فائده، دفعی، حاصل می‌شود مبدأ سال را موقع حصول فائده، قرار دهد و چنانچه مبدأ کسب خود را نداند یا فراموش کرده باشد بقدر متیقّن، عمل کند.

س‌

‌- کسی که درآمدی ندارد یا اگر دارد وافی به مخارج او نیست اگر از هدایایی که به او می‌دهند در بعض اوقات چیزی زیاد آمد باید خمسش را بدهد یا نه؟ و آیا لازم است که تعیین سال، جهت اداء خمس نماید؟.

ج‌

‌- تعیین سال برای چنین شخصی لازم نیست. بلی اگر بعد از یک سال از تاریخی که هدیّه را به او داده‌اند تمام یا چیزی از آن باقی بماند باید خمس آن چه را باقی مانده بدهد.

س‌

‌- شخصی جهت خمس اموال خود، سال معیّن کرده مثلا اوّل ماه مبارک رمضان اوّل سالش بوده ولی چند سال است در اثر غفلت و یا به خیال این که هر ساله قرضش بیشتر از ما زاد است بحساب خود رسیدگی نکرده فعلا تکلیفش چیست؟.

ج‌

‌- فعلا باید رسیدگی کند و اگر معلوم شد در سالهای پیش، خمس بدهکار شده اداء نماید ولی اوّل سالش همان اوّل ماه مبارک رمضان است.

س‌

‌- شخص زارع جهت اداء خمس، سال قمری را مبدأ سال خود قرار داده پس از برداشت محصول و قبل از اداء دیون، سالش رسید آیا تمام محصولش را باید تخمیس نماید یا پس از اداء قروض و مخارج سالیانه، خمس باقی مانده را بدهد و در صورتی که بخواهد سال قمری را به سال شمسی تبدیل نماید به چه کیفیّت عمل کند که ضرر به اهل خمس نرساند؟.

ج‌

‌- در فرض سؤال، آن چه زائد بر مؤنه سال گذشته است باید خمس آن را بپردازد و اگر دیون، در مقابل سرمایه یا عوائد آن نباشد هر سالی که اداء نمود از مؤنه همان سال، محسوب است و راجع به تبدیل سال قمری به شمسی، ده روز تأخیر از سال قمری اشکال ندارد و در زیادتر از ده روز اگر در آخر سال خود، خمس زائد بر