مجمع المسائل - جلد سوم‌ صفحه 174

نداشت فعلا زن عمرو و بچّه‌هایش مدّعی ارث از زید هستند آیا حق دارند یا خیر؟

ج

- اگر عمرو متوفّی مال مشخصی ندارد و لو بنحو اشتراک و اجرت کار هم برای او معین نشده عیال و دو فرزندش حق الإرث ندارند. بلی اگر عمرو مال معین مشخصی داشته باشد و لو از جهت اجرت کار خود آن مقدار حسب السهم به ورثه‌اش می‌رسد که یک سدس به پدر و یک هشتم به عیال و باقی حق دو فرزند است و اگر نزاع موضوعی در بین باشد باید به مرافعه شرعیّه حل‌ّ شود.

ارث زوجه‌

س‌

‌- خواهشمند است بیان فرمائید در مورد ارث زوجه آیا آب املاک مزروعی جزء اعیانی محسوب می‌شود یا جزء زمین؟

ج

- در فرض سؤال از آبی که در حال فوت زوج، از زمین خارج شده و در مجرای قنات یا استخر و حوض موجود است زوجه ارث می‌برد ولی از آبی که بعد از موت از زمین خارج می‌شود ارث نمی‌برد و تابع زمین است.

س‌

‌- شخصی وصیّت بثلث کرده و وصی‌ّ هم تعیین نموده و عیال هم دارد ولی اولاد ندارد بفرمایید آیا زوجه موصی از دیوار باغها و از سنگ چین و از گول چاه ارث می‌برد یا نه و از کل‌ّ ما ترک چهار یک ارث می‌برد یا پس از اخراج ثلث، چهار یک می‌برد و ورثه‌ای که می‌خواهند چهار یک به زوجه متوفّی بدهند قیمت آن را باید بدهند و یا از اعیان آنها از خانه و اشجار؟

ج

- زوجه از قیمت دیوار و سنگ چین و گول ارث می‌برد. بلی اگر طرفین تراضی کنند که از بابت قیمت از عین به او بدهند مانعی ندارد و زن بعد از اخراج ثلث چهار یک می‌برد.

س‌

‌- زید قبل از فوتش زمینی بشرط خیار فسخ للبائع و ردّ مثل الثّمن إلی مدّة معلومة خریده و قبل از انقضاء مدت معلومه، زید مشتری فوت نموده و بایع پس از فوت مشتری پیش از انقضاء مدت خیار، ردّ مثل ثمن به ورثه زید کرد و معامله را فسخ نمود در این صورت زوجه دائمی زید از این مبلغ از ما ترک زوج، ارث می‌برد یا این که این مبلغ مردود کلا اختصاص به سایر ورثه دارد؟

ج

- الأقوی عندی ارث الزّوجة من ثمن الأرض المشتراة فی فرض المسألة و ذلک لأن‌ّ