مجمع المسائل - جلد سوم‌ صفحه 215

می‌توانند دیه را از قاتل قبول کنند و یکی از مصادیق دیه پنج هزار و دویست و پنجاه قران نقره مسکوک است که هر قران، یک مثقال بیست و چهار نخودی است یا قیمت این مقدار نقره به قیمت فعلی، و امّا ورثه مقتول، حق تقاضای حبس ابد را ندارند و بعد از آن که ورثه مقتول، عدم رضایت خود را به اعدام قاتل اظهار داشته‌اند، تقاضای مجدّد اعدام آنها مشکل است و در نزاع موضوعی مرافعه شرعیّه لازم است.

س‌

‌- اگر در قتل عمدی، قاتل مردّد باشد بین یکی از دو نفر مثل این که دو نفر بطرف شخصی تیراندازی کرده‌اند و لکن تیر یکی از آنها اصابت کرده و کشته و معلوم نیست کدام یک بوده تکلیف چیست؟

ج

- با ثبوت قتل، بنحو علم اجمالی، از یکی از دو نفر، اولیاء مقتول می‌توانند هر دو نفر را قسم بدهند پس اگر هر دو قسم بخورند بر عدم قتل یا هیچ یک قسم نخورد باید دیه را مشترکا به ورثه مقتول بدهند ولی اگر یکی از دو نفر قسم بخورد و دیگری نکول کند قتل، ناکل ثابت می‌شود.

س‌

‌- اگر راننده‌ای شخصی را عمدا بطرف ماشین راننده دیگر پرت کند و راننده دیگر ناگهان آن شخص را بقتل برساند مجرم کدامیک از این دو راننده است و اگر راننده اوّلی سهوا این کار را انجام داده باشد دیه بر عهده کدامیک از آنها است؟

ج

- اگر راننده اوّل در وقتی او را پرت کرده که راننده دوّم به هیچ وجه قدرت احتراز از قتل نداشته راننده اوّل قاتل است و اگر در وقتی او را پرت کرده که احتراز از قتل برای راننده دوّم ممکن بوده و احتراز نکرده راننده دوّم قاتل است و دیه در قتل عمد و شبیه عمد بر خود قاتل است و در خطای محض بر عهده عاقله است.

س‌

‌- شخصی با اصرار زیاد از موتور سواری خواهش می‌کند که مرا ردیف خود سوار کن او هم به ردیف خودش سوار می‌کند و مقدار زیادی او را می‌برد یک مرتبه موتور سوار متوجه می‌شود که ردیف او افتاده و بعد از معالجه در اثر این افتادن فوت کرده، آیا این قتل مربوط به موتور سوار می‌شود که ورثه مقتول دیه او را از موتور سوار بگیرند یا نه؟

ج

- در صورت مفروضه که آن شخص خواهش کرده چنانچه موتور سوار در رفتن و حفظ بی‌احتیاطی نکرده ظاهرا ضمان ندارد و چیزی بر او نیست.