مجمع المسائل - جلد سوم‌ صفحه 219

ج

- بعید نیست، قتل و جرح عمدی محسوب شود و احتیاط این است که طرفین در مقدار دیه با یکدیگر مصالحه نمایند.

قتل عمد و شبه عمد و خطا

س‌

‌- چه می‌فرمایید در این مسأله زید و پسرش با عمرو دعوا کردند در پیش چند نفر زن و مرد و آنها شهادت می‌دهند که پسر زید یک ضربتی به عمرو وارد نموده و عمرو در همین حال بحال اغماء رفته و زمین خورده بی‌هوش شده و در همین حال مراجعه به دکتر نمودند ولی نتیجه بخش نشده و عمرو مرده و دکتر گواهی سکته داده و دادستان روی همین گواهی ضارب را قاتل نشناخته و از مقتول دو تا دختر مانده یکی صغیره و یکی کبیره که وارث‌اند در این صورت با بودن شاهد عینی گواهی دکتر معتبر است یا نه؟

ج

- در فرض سؤال اگر معلوم باشد سبب فوت ضربه وارده بالاستقلال بوده یا ضربه سبب حدوث سکته قلبی یا مغزی شده قتل مستند به ضارب است و مجرّد نظر دکتر اثری ندارد و بنا بر این اگر ضارب بقصد قتل زده قتل عمد است و ورثه حق قصاص دارند و اگر قصد قتل نداشته و لکن با چیزی ضربه زده که بر حسب متعارف موجب قتل می‌شده قتل عمد است و اگر ضربه با چیزی بوده که بر حسب متعارف موجب قتل نمی‌شده قتل شبه عمد است و دیه بر عهده قاتل است و در صورت اختلاف موضوعی محتاج به مرافعه شرعیّه است.

س‌

‌- پاسداری در محلّی مشغول پاسداری بوده شخص مسلّح ناشناسی رسیده و می‌گوید مرا با ماشین شخصی خودت به منزل برسان پاسدار مذکور چون در حین انجام وظیفه بوده و مأموریت پاسداری داشته قبول نمی‌کند و اظهار می‌دارد که ماشین سپاه آن طرف ایستاده با او برو، شخص نامبرده می‌گوید حتما تو باید مرا برسانی و الّا ترا می‌کشم طبق اظهار قاتل مشاجره بوجود آمده و شخص ناشناس با شلیک گلوله پاسدار نامبرده را بقتل می‌رساند. در پرونده حاکم شرع مشاجره‌ای بین آنها به ثبوت رسیده آیا از نظر شریعت مطهّره اسلام این قتل عمد است یا غیر عمد؟

ج

- در فرض سؤال اگر تیر هوایی بوده و قصد زدن نداشته و تصادفا به مقتول خورده قتل خطا است و دیه بر عهده عاقله قاتل است و اگر قصد زدن به مقتول را داشته قتل عمد است