مجمع المسائل - جلد سوم‌ صفحه 223

ج

- اگر لاستیک ماشین مستعمل بوده و بر حسب عادت، ایمن از ترکیدن نبوده، راننده در این صورت ضامن می‌باشد و بعید نیست شبه عمد باشد.

س‌

‌- غالب درگیری و قتل امروزی با اسلحه و تفنگ می‌باشد امّا از سر و سینه غالبا کشنده است نه از هر جای بدن انسان، علاوه بر این که بیشتر اوقات هجوم از دو طرف و هر کس مدعی دفاع با تیر هوائی از جان و ناموس خود می‌باشد و غالب تیراندازی از این طرف به آن طرف و بالعکس می‌باشد اگر اتفاقا با این که شخصی مورد نظر نبوده و به تیر افتاده و مرده آیا این قتل با این احتمالات قتل عمدی حساب می‌شود یا نه؟

ج

- چنانچه تیر هوائی یا زمینی بقصد ارعاب بوده و اتفاقا خطا رفته و موجب قتل شده باشد این قتل خطائی است و اگر تیر به محلّی شلیک شده که عادة کشنده نیست و اتفاقا طرف کشته شده این قتل شبه عمد است و امّا در صورتی که به جائی که عادة کشنده است شلیک کرده و لو قصد کشتن نداشته باشد قتل عمد است ولی ادعای این که برای دفاع بوده در حالی که ورثه مقتول منکر باشند محتاج به اثبات است و اگر ورثه مقتول منکر نیستند و تردید دارند اثری بر این دعوی مترتب نمی‌شود. بلی اگر ورثه مقتول یقین به دفاع ندارند ولی نسبت به متّهم سوء ظّن دارند می‌توانند او را قسم بدهند و متّهم برای رفع اتهام قسم می‌خورد و چنانچه نکول کند دعوی ثابت می‌شود.

س‌

‌- موضوع تصادفات و حوادث ماشین و رانندگی صور گوناگونی دارد که به بعضی از آنها در قانون نامه‌های عرفی و دولتی اشاره شده ولی حکم آن از نظر شرع کاملا روشن نیست، تقاضا می‌شود حضرت عالی تمام شقوق را مشروحا مرقوم بدارید مزید تشکر خواهد بود. راننده عمدا یا سهوا یا به علّت خواب یا اضطرار و یا در اثر بریدن ترمز و یا پرش حیوانی یا غیر ذلک از مسیر خود منحرف می‌شود و با ماشین راننده دیگری تصادف می‌کند و تلفات و خساراتی وارد می‌آید حکم شرعی آن را بیان فرمائید و چنانچه عابری را زیر گرفت و قتلی واقع شد که محتمل است مستند بهر دوی راننده و عابر باشد یا بیکی و در هر سه صورت عابر هم ممکن است عامد باشد یا شبه عامد یا خاطی چنانچه در راننده هم این فروض هست و ظاهرا خطا هم تصویر دارد، آیا در این صور نباید دیه با عاقله آن راننده باشد و در هر حال آیا فرق نمی‌کند حکم بین آن که عابر در پیاده‌رو بوده و این اتفاق افتاده