مجمع المسائل - جلد سوم‌ صفحه 229

ج

- در فرض سؤال، ظاهرا قتل خطائی است و دیه مقتول بر عاقله قاتل است که خویشان ذکور پدری قاتل باشند و چنانچه پدر و مادر و هم‌سر مقتول، از سهم خود صرف نظر کرده باشند سهم فرزند مقتول را باید عاقله قاتل بدهند.

س‌

‌- اگر زنی محکوم به اعدام شود و بگوید من حامله هستم و به ادعای وی گوش ندهند و اعدامش کنند و بعد معلوم شود که حامله بوده حکمش چیست؟

ج

- چنانچه زن ادعای حمل کند باید صبر کنند و اگر به ادعای زن گوش نکنند و بعد معلوم شود حامله بوده قاضی شرع که به دستور او حکم اجراء شده باید دیه بدهد لکن چون قتل طفل خطائی بوده دیه بر عاقله قاضی است.

س‌

‌- جوانی برای نصب پمپ داخل چاه است، یک نفر از بالای چاه بدون اطلاع کلید برق را می‌زند در نتیجه جوان فوت می‌نماید مسئول صاحب خانه است با آن که کلید را زده و دیه مقتول چیست؟

ج

- قتل مفروض بر حسب ظاهر سؤال قتل خطائی است و قاتل همان کسی است که کلید برق را زده و دیه مقتول بر عاقله است که باید به ورثه او بدهند و دیه مقتول اگر مرد است صد شتر یا دویست گاو یا هزار گوسفند یا دویست حلّه یمنی یا هزار دینار شرعی طلا یا ده هزار درهم نقره است و این حکم کلّی مسأله است امّا اگر نزاع در موضوع باشد محتاج به مرافعه شرعیّه است.

س‌

‌- دو نفر رفیق در ردیف هم سوار موتور بوده و با هم میوه فروشی می‌کردند، هنگام حرکت یکی از آنها که در عقب نشسته بوده از موتور افتاده و کشته شده در صورتی که برای اولیاء مقتول ثابت شده است که راننده تقصیر نکرده و غرضی در کار نبوده این قتل موجب دیه می‌شود یا نه؟

ج

- در فرض سؤال اگر افتادن مقتول به سبب عملی از راننده بوده بدون آن که قصد انداختن داشته باشد مثل ترمز ناگهانی قتل خطائی است و دیه بر عهده عاقله است و اگر افتادن او تقصیر خودش بوده کسی ضامن دیه نیست و در نزاع موضوعی مرافعه شرعیّه لازم است.