مجمع المسائل - جلد سوم‌ صفحه 238

س‌

‌- کسی که قصد قتل مسلمانی را دارد و راهی برای جلوگیری از این قتل نفس نباشد جز کشتن او، در این صورت کشتن او جایز است و از مصادیق قصاص قبل از جنایت است یا نه؟

ج

- مجرّد قصد قتل موجب جواز قتل نمی‌شود ولی اگر با وسیله قتّاله بقصد قتل کسی به ناحق بر او حمله کند و دفع او از قتل جز به قتل ممکن نشود جایز است.

س‌

‌- عده‌ای از سارقین به محلّی آمده و غارت کرده‌اند و عده‌ای از اهالی محل‌ّ ایشان را تعقیب نموده که اموال را بگیرند، یکی از تعقیب کنندگان تیری رها کرده یک نفر از سارقین کشته شده ولی مقتول مسلّح نبوده اگر چه سارقین مجموعا سلاح داشته‌اند در این صورت چون مقتول اسلحه نداشته کشتن او برای قاتل چه حکمی دارد؟

ج

- در فرض سؤال اگر موردی باشد که صدق دفاع از مال محسوب شود و دفاع بغیر این طریق ممکن نشود قاتل ضامن نیست.

ملحقات قتل‌

س‌

‌- راننده ماشین سواری در بیابان فردی را به زیر گرفته، راننده پس از این برخورد ابتداء فرار کرده است بعدا که مراجعه می‌کند مصدوم را برده‌اند و این راننده نمی‌تواند پیدایش بکند، اگر مصدوم تلف شود یا آسیب دیده باشد و لازم باشد برای بهبودیش مقداری خرج شود راننده چه باید بکند؟ و در هر دو فرض راننده هیچ دسترسی به آن شخص ندارد.

ج

- در فرض سؤال چنانچه راننده شک داشته باشد که فرد مذکور تلف شده یا نه و هم چنین شک کند در این که به او نقصی وارد شده یا نه یعنی احتمال بدهد که صدمه‌ای به او وارد نشده باشد چیزی بر او نیست و اگر بداند فوت نموده ضامن دیه قتل او می‌باشد و نیز اگر بداند نقصی وارد آمده لکن خصوصیات و مقدار نقص را نداند ضامن حد اقل دیه نقص است و باید تفحص از متوفّی یا مصدوم و وارث او بنماید و بعد از فحص لازم و یأس از پیدا شدن دیه قتل یا حد اقل نقص را از طرف ورّاث به فقیر غیر سیّد صدقه بدهد و احتیاطا برای صدقه دادن از حاکم شرع اذن بگیرد.