مجمع المسائل - جلد سوم‌ صفحه 260

و نصف است و دیه سیاهی در آنها شش دینار و اگر در غیر سر و صورت باشد دیه آن نصف این مقدار است و هر دینار یک مثقال شرعی هیجده نخودی طلای مسکوک است.

س‌

‌- شخصی با اتومبیل خود با دختر بالغه‌ای تصادف کرده و صدماتی وارد ساخته و صدمات آن به قرار ذیل است اوّل استخوان ران پای راست را از وسط قلم کرده یعنی باصطلاح گردن‌شکن نموده و معلوم نیست که در داخل مغز بیرون آمد یا نه ولی استخوان از پوست بیرون نیامده و بنظر اهل خبره استخوان پا قابل معالجه و التیام است و مقداری پوست روی پا کبود شده است دوّم مقداری پوست پیشانی با پوست سر چاک خورده و خونریزی نموده و بخیه خورده سوّم این که مقداری پوست نازک زنخ با پوست نازک ذراع دست راست رفته چهارم این که جراحات متعدده کوچک روی پوست دست وارد آمده که خون درآمده است حکم اینها چیست؟

ج

- در فرض سؤال اگر پای دختر کاملا خوب شود و عیبی در آن باقی نماند چهل دینار دیه آن است که هر دیناری هیجده نخود طلای مسکوک است و اگر کاملا بی‌عیب نشود پنجاه دینار و دیه کبودی ران یک دینار و نصف و چنانچه سیاه شده باشد سه دینار است و در فرض سؤال دوّم اگر فقط پوست را خراش داده یک شتر دیه آن است و اگر کمی گوشت نیز پاره شده است دو شتر و اگر بریدگی گوشت زیاد است ولی به پرده نازک روی استخوان نرسیده سه شتر و اگر عمقا به پرده نازک استخوان رسیده چهار شتر و در مورد سؤال اگر زخم پیشانی و سر متصل است یکی حساب می‌شود و اگر از یکدیگر جدا هستند هر کدام یک دیه دارد و راجع به سؤال سوّم زنخ جزء صورت است و دیه آن یک شتر و دیه پوست ذراع نصف شتر است و در مورد سؤال چهارم برای هر جراحتی که بر دست وارد شده با ملاحظه کیفیّت آن نصف دیه‌ای که در مسأله جراحت بر پیشانی ذکر شد دیه باید داد و احتیاط به مصالحه نیز ترک نشود و در فروض مزبوره اگر خطای محض باشد دیه شکستن استخوان بر عاقله است و دیه بقیه جراحات مذکوره بر خود جانی است.