مجمع المسائل - جلد سوم‌ صفحه 262

جنایت است و در شبه عمد ظرف دو سال و ابتدای آن نیز از حین وقوع جنایت است لکن در موارد جنایات اعضاء ممکن است گفته شود چون مقدار دیات مختلف است مدت پرداخت آن نیز تفاوت می‌کند بنا بر این اگر دیه عضو بقدر ثلث دیه نفس و یا کمتر باشد پس از تمام شدن یک سال همه آن پرداخته شود و اگر از ثلث دیه نفس بیشتر باشد باید پس از یک سال بقدر ثلث دیه نفس پرداخته شود و زائد بر آن را اگر بمقدار دو ثلث دیه نفس باشد یا کمتر پس از تمام شدن سال دوّم باید بدهد و اگر زائد، بیشتر از دو ثلث دیه نفس است، زائد بر دو ثلث را پس از تمام شدن سال سوّم باید بدهد لکن بعید نیست گفته شود در شبه عمد مطلقا ظرف دو سال پرداخته شود و در خطاء مطلقا ظرف سه سال یعنی بعد از هر سالی ثلث آن و احتیاط آن است که این کار با رضایت طرفین باشد.

مدت و نحوه پرداخت دیه جراحات عمدی یا شبه عمد یا خطاء در مواردی که دیه مقدّره ندارد و باید ارش داد

س‌

‌- در جراحاتی که دیه مقدّره ندارد و باید ارش پرداخته شود مستدعی است بفرمایید مدت پرداخت ارش چقدر و ابتدای آن چه وقت است و آیا صورت عمد یا شبه عمد یا خطاء فرق دارد یا خیر؟

ج

- بعض فقهاء فرموده‌اند ارش باید نقدا پرداخت شود و بعض دیگر قائل به تأجیل هستند و بنا بر قول به تأجیل، می‌تواند در مورد عمد تا یک سال پس از وقوع جرح و در مورد شبه عمد تا دو سال و در خطاء تا سه سال تأخیر بیندازد و در صورت اخیره بعد از هر سال ثلث آن را بدهد لکن احتیاط واجب در همه صور برای پرداخت کننده آن است که نقدا بپردازد و برای مجنی‌ّ علیه آن که قبل از مدتهای مذکوره مطالبه نکند مگر در صورت تراضی.

مدت و نحوه پرداخت دیه جراحات عمدی و شبه عمد و خطاء در مورد سرایت‌

س‌

‌- بفرمایید در مورد سرایت جرح به عضو دیگر یا احتمال سرایت ابتدای مدت پرداخت دیه از حین وقوع جنایت است یا حکم دیگری دارد؟