مجمع المسائل - جلد سوم‌ صفحه 264

دیه قتل مرد یا زن اهل ذمّه و دیات اعضاء آنها

س‌

‌- دیه قتل مرد ذمّی و زن ذمیّه در صورتی که قاتل مسلمان باشد چقدر است؟

ج

- دیه قتل مرد ذمّی هشتصد درهم و دیه زن ذمیّه نصف آن است و این حکم مخصوص کفّار ذمّی است چه نصرانی باشند و چه یهودی و چه مجوسی و برای کفّار غیر اهل ذمّه دیه نیست.

س‌

‌- دیات اعضاء در کفّار اهل ذمّه چقدر است؟

ج

- همان طور که دیات اعضاء مسلم در مواردی بقدر دیه کامله او است مثل این که دو دستش قطع شده باشد و در مواردی نصف دیه کامله مثل این که یک دستش قطع شود هم چنین در کفّار ذمّی ملاحظه دیه کامله ذمّی می‌شود مثلا در قطع هر دو دست تمام دیه که هشتصد درهم است باید پرداخته شود و در قطع یک دست نصف آن که چهار صد درهم است و چنانچه در جراحات مسلم، ملاحظه نسبت با دیه نفس مسلم می‌شود در جراحات ذمّی نیز ملاحظه نسبت با دیه نفس ذمّی باید بشود و نیز چنانچه دیه زن مسلمان تا به ثلث دیه مرد مسلمان نرسیده با مرد مساوی است و همین که به مقدار ثلث رسید نصف مرد است در زن ذمیّه هم با مرد ذمّی حکم همین است.

تأدیب زن و فرزند

س‌

‌- تنبیه بدنی هم‌سر و کودکان به منظور تأدیب جایز است یا نه؟

ج

- در غیر تعزیر و حدّ که اجراء آن وظیفه حاکم شرع است زدن زن یا طفل جایز نیست مگر موارد مخصوصه که شرعا اجازه داده شده مثل موردی که امر بمعروف یا نهی از منکر موقوف به آن باشد یا بعض مراتب نشوز زن که بر شوهر جایز است تأدیب یا در تمرین طفل به نماز در ده سالگی و امثال آنها و در موردی که شرعا اجازه داده شده نباید طوری بزند که موجب دیه شود مثلا رنگ پوست بدن سرخ شود.

س‌

‌- شخصی عیالی دارد که اکثر اوقات غیبت اشخاص را می‌کند و یا تهمت به