مجمع المسائل - جلد سوم‌ صفحه 269

ممیّز نیست کسی ضامن نیست مگر مستند به تقصیر و عدم حفظ متصدی و حافظ طفل باشد که در این صورت او ضامن است و دیوانه اگر ضرری وارد آورد کسی ضامن نیست مگر آن که شخصی سبب شده باشد که در این صورت آن شخص ضامن است.

س‌

‌- دو بچه یکی یازده ساله و دیگری دوازده ساله است با دو بچه دیگر با هم درگیر شده و سنگ اندازی نموده‌اند در این بین سنگی به دندان بچه دوازده ساله خورده دیه آن چقدر است و چه کسی باید بدهد؟

ج

- اگر دندان از جای خود کنده شده دیه دارد و دیه آن بر عاقله طفل است و دندان مزبور اگر یکی از دوازده دندان جلو باشد دیه آن پنجاه مثقال شرعی طلای مسکوک است و اگر یکی از شانزده دندان آخر است دیه آن بیست و پنج مثقال شرعی طلا است و اگر بشکند احتیاط آن است که همان دیه دندان کنده شده را بدهد.

س‌

‌- دو نفر بچه هشت ساله به دستور معلّمشان در مدرسه بازی می‌کرده‌اند یکی از بچه‌ها در حین بازی با کاردستی چشم دیگری را زخمی نموده پس از 72 ساعت چشم بچه مضروب بکلی کور شده آیا دیه شرعی دارد یا خیر؟

ج

- در فرض سؤال چنانچه ثابت شود که در اثر ضربه یکی از بچه‌ها چشم بچه دیگر کور شده دیه چشم بچه مضروب بر عاقله بچه ضارب است و دیه یک چشم نصف دیه تمام انسان است.

س‌

‌- چند پسر بچّه که بحدّ بلوغ نرسیده‌اند با هم بازی می‌کنند در بین این بازی دندان یکی از این بچّه‌ها از بین می‌رود یعنی می‌افتد دیه دارد یا نه؟ و هم چنین اگر چشم یکی را کور کنند؟

ج

- اگر یکی از بچّه‌ها دیگری را کور کند یا دندانش را بشکند دیه دارد و دیه بر عاقله است ولی اگر خود بچّه در اثر دویدن بیفتد و معیوب شود بر بچّه‌های دیگر چیزی نیست.

تخفیف یا عفو دیه از سهم صغار جایز نیست‌

س‌

‌- اگر راننده‌ای موجب قتل و مقصّر شناخته شد، مالی برای پرداخت دیه ندارد و صغار ورثه مقتول، از نظر مالی، بی‌نیاز و غنی هستند حال مادر، یا اقوام پدری یا هر