مجمع المسائل - جلد سوم‌ صفحه 271

که دیده موتوری از مسیر خودش می‌رفته البته هنوز دادگاه شروع نشده طرف زیاد اصرار دارد که وجهی بدهد و رضایت بگیرد تکلیف این جانب که پدر مقتول هستم چیست؟

ج

- از قضیّه شخصیّه اطلاع ندارم بطور کلی کسی حق ندارد دیه مقتول را که حق صغار است ببخشد یا به کمتر از دیه مقرّره شرعیّه مصالحه نماید. بلی در فرض مسأله که مقتول پدر دارد و او ولی‌ّ صغار است می‌تواند آن چه را که مصلحت صغیر باشد عمل کند و اگر نزاع موضوعی باشد محتاج به مرافعه شرعیّه است.

س‌

‌- پیشامدی برای بنده رخ داده و آن این است که با ماشین تصادف کردم و موجب قتل یک بچّه یازده ساله شد، البته بچّه مزبور ناگهانی جلوی ماشین آمد مادر و عموی بچّه گفتند باید هجده هزار تومان بدهید تا رضایت بدهیم، بنده هجده هزار تومان دادم تا رضایت دادند در این صورت مرقوم فرمائید که آیا هجده هزار تومان کافی است یا نه؟

ج

- در فرض مسأله اختیار با ولی‌ّ طفل است که پدر یا جدّ پدری او است و اگر پدر و جدّ طفل زنده نباشند باید بحاکم شرع مراجعه شود تا مقدار دیه را تعیین کند مادر و عموی طفل حق تخفیف دیه از سهم صغار را ندارند.

س‌

‌- چند سال قبل فرزندی از زید کشته شد و خود قاتل اقرار دارد و علاوه چند نفر از اهل محل‌ّ شهادت می‌دهند و در رژیم طاغوتی دادگاه او را به هشت سال زندان و مبلغ بیست هزار تومان نقد محکوم کرده است و چهار سال در زندان بسر برد فعلا از زندان آزاد شده است و مبلغ مزبور را هم نپرداخته و مقتول پنج نفر اولاد صغیر دارد و وضع مالی آنان هم خیلی بد است در این صورت آیا پدر مقتول که جدّ پدری صغار است می‌تواند قاتل را عفو نماید یا نه و از طرف صغار هم چنین حقّی دارد یا خیر؟

ج

- در فرض سؤال ذمّه قاتل با زندان رفتن بری‌ء نمی‌شود و ولی‌ّ شرعی نیز نمی‌تواند سهم صغار را عفو نماید و واجب است دیه وصول نماید و مراعات مصلحت صغار لازم است.

عاقله‌

س‌

‌- عاقله که دیه جنایت طفل ممیّز با آنها است کیانند؟

ج

- عاقله عبارت است از منسوبین مذکّر قاتل از طرف پدر مانند برادر ابوینی یا ابی