مجمع المسائل - جلد سوم‌ صفحه 290

1‌- آیا ولی‌ّ مقتول اجازه قصاص دارد یا خیر؟

2‌- در درجه اول، حق قصاص با برادر و پسر مقتول می‌باشد یا خیر؟

3‌- آیا پسر برادر مقتول هم از نظر اسلام حق قصاص دارد یا خیر؟

ج‌

‌- در فرض سؤال، اگر قتل عمدی نزد حاکم جامع الشرائط ثابت شود حق قصاص منحصر به فرزندان و ورثه مقتول است و برادر و فرزند برادر در قصاص حقّی ندارند و چنانچه ورثه مقتول قبلا عفو نکرده باشند می‌توانند از حاکم تقاضای قصاص کنند و نیز می‌توانند بر گرفتن دیه با قاتل توافق کنند.

س‌

‌- شخصی چندین بار، مرتکب قتل شده که یک بار آن به ادّعای خود قاتل، خطائی بوده که باصطلاح، تفنگ، خود رو شده و بار دیگر فردی دیگر را عامدا هدف قرار داده و در اثر اصابت تیر به سینه او کشته شده و بار سوّم در همان حادثه برادر مقتول را هدف قرار می‌دهد و در اثر اصابت گلوله یک چشم او از بین می‌رود و نابینا می‌شود و بعلاوه پای او مورد اصابت قرار گرفته و این جریانات را خود قاتل اعتراف دارد و شهود و اهالی محل هم شهادت می‌دهند و چون ورثه مقتول صغیرند حکم شرعی را بیان فرمائید.

ج‌

‌- در فرض سؤال، در مورد قتل عمدی باید قاتل، خود را در اختیار اولیاء مقتول، قرار دهد و در مورد قتل خطائی، و جنایت بر اعضائی که قصاص ندارد باید دیه را به اولیاء و ورثه مقتول یا مجروح بدهند و در صورتی که تمام ورثه مقتول، صغیر باشند باید قصاص بماند تا آنها کبیر شوند و اگر یکی از ورثه مقتول کبیر باشد می‌تواند اقدام به قصاص نماید و بعد از کبیر شدن صغار ورثه مقتول عمدی، چنانچه راضی به قصاص نشدند دیه سهم آنها را تحمل نماید و اگر تمام ورثه مقتول عمدی کبیر باشند مخیّرند بین قصاص یا اخذ دیه؟

س‌

‌- اگر شخصی اعمی با علم و عمد فردی را کشت آیا قصاص می‌شود یا دیه پرداخت می‌گردد و بر فرض دیه، پرداخت آن، به عهده چه کسی خواهد بود؟

ج‌

‌- بعید نیست حکم قتل عمدی اعمی، قصاص باشد نظیر قتل عمدی بصیر، لکن اولی و احوط آن است که اگر قاتل، حاضر به دادن دیه شد اولیاء مقتول قصاص را بدیه مصالحه کنند زیرا که بعض علماء اعلام رضوان اللّه علیهم قائل به تعیین دیه می‌باشند و اشخاصی که حکم بدیه فرموده‌اند دیه را بر عاقله اعمی می‌فرمایند و اگر عاقله نبود