مجمع المسائل - جلد سوم‌ صفحه 291

یا نداشت بر خود اعمی و اگر او هم نداشت بر بیت المال.

س‌

‌- شخصی متهم است بقتل عمدی، لکن یکی از اولیاء دم (هم‌سر مقتول) گذشت خود را اعلام نموده و اظهار رضایت کرده خواهشمند است بفرمایید که از نظر شرع مقدس اسلام رضایت یکی از اولیاء دم موجب اسقاط قصاص می‌گردد یا خیر؟

ج‌

‌- هم‌سر مقتول، در قتل عمدی حق‌ّ قصاص ندارد و گذشت او هم بی‌اثر می‌باشد.

س‌

‌- ولی‌ّ دم زن مقتوله، طلب قصاص از قاتل می‌نماید و نصف دیه را که باید به قاتل ردّ نماید اظهار می‌دارد که ندارد و قاتل هم فقط برای قصاص حاضر است و بدیه راضی نمی‌شود فعلا تکلیف چیست و وظیفه حاکم در این مورد چه می‌باشد؟

ج‌

‌- در فرض سؤال، که ولی‌ّ مقتوله قادر بر اداء نصف دیه مرد نیست نمی‌تواند قصاص کند و فقط می‌تواند دیه زن را که نصف دیه مرد است از قاتل مطالبه کند و قاتل نیز ملزم به اداء دیه زن است و حق این که با امتناع از اداء دیه تقاضای قصاص کند ندارد.

س‌

‌- آیا اگر بعضی از اولیاء دم صغیر و بعض دیگر کبیر باشند و آنها که کبیر هستند تقاضای قصاص می‌نمایند و حاضر به پرداخت سهم صغار از دیه می‌باشند و قیّم آنها هم موافق با این امر می‌باشد آیا در چنین صورتی قصاص جایز است یا باید تا بلوغ صغار صبر کرد؟

ج‌

‌- در صورتی که هر یک از کبار اولیاء که تقاضای قصاص دارد سهم صغار را از دیه بپردازد اقوی جواز قصاص است و موافقت قیّم لازم نیست.

س‌

‌- شخصی با زنی نزاع کرده و در حال نزاع با ضرب بیل چشم زن را از حدقه ناقص نموده چون تشکیل آبادی منحصر به این دو خانوار است هیچ گونه شاهد موجود نیست فقط به وسیله پاسگاه محل، مضروبه حمل به بیمارستان شده بعد از افاقه از اغماء و بهبودی جراحت، مدّعی، برای اثبات مدّعای خود قسم یاد کرده، توضیح این که چشم مشار إلیها از بیخ کنده شده و جانی فقط در مقابل دیه از عوض جنایت تسلیم شده و تنها عیال جانی اظهار داشته که شوهرم نزاع می‌کرد، آیا با این شرائط، جانی قصاص می‌شود یا نه؟

ج‌

‌- از قضیّه شخصیّه اطلاع ندارم بطور کلی اگر جنایت مرد جانی طبق موازین شرعیّه در نزد حاکم شرع جامع الشرائط ثابت شود که عمدا بوده، زن می‌تواند قصاص کند مشروط