مجمع المسائل - جلد سوم‌ صفحه 67

(مسائل احیاء موات و مشترکات)

موات‌

س‌

‌- کوهی است که نزد آن کوه، یک قریه واقع شده آیا دامنه آن کوه، حریم آن قریه است یا مال امام ارواحنا له الفداء است که هر کس احیاء کند مالک آن می‌شود و بر فرضی که حریم آن قریه باشد اگر بعضی از اهالی آن قریه، با عدم رضایت دیگران غرس اشجار کند و از نهر مشترک، آبیاری کند، جایز است یا نه و بر فرضی که جایز نباشد آیا اهالی آن قریه، حق اجبار به بریدن آن درختها را دارند یا نه و اگر غارس، به بریدن آن درختها راضی نشود و قطع نکند دیگران می‌توانند درختها را قطع و زمین مشترک را خالی نموده و اصل درختها را به صاحبان آن درختها، تحویل دهند یا نه؟

ج‌

‌- کوه، از موات و متعلّق به امام علیه السلام است ولی اهالی ده، حق انتفاع از آن، بعنوان حریم، بمقدار احتیاج دارند و کسی حق ندارد در حریم مورد احتیاج اهالی، کاری کند که باعث تضییق بر آنها شود و چنانچه غارس باین بهانه، بخواهد مقداری از اراضی را تملّک نماید، اهالی می‌توانند با مراجعه به مراجع صلاحیّت دار، دست غارس را از این گونه تضییقات کوتاه نمایند ولی اگر این غرس، باعث تضییق نباشد و مورد احتیاج اهالی در موقع غرس نبوده و در اراضی موات باشد، کسی حق ممانعت از او را ندارد و در هر حال بدون رضای غارس یا اذن حاکم شرع، قطع اشجار جایز نیست و در نزاع موضوعی مرافعه شرعیه لازم است.

س‌

‌- قطعه زمینی است که سالها بایر بوده و مدت هجده سال است توسط شخصی