مجمع المسائل - جلد سوم‌ صفحه 76

از همان زمین از امتداد خط مستقیم میله حدود بیابان که در زمان طاغوت تعیین شده بود گذشته است اکنون اهالی ده دیگر که هم مرز هستند زمین را که از مقابل میله دولت گذشته تصرف کرده‌اند و حال آن که زمین تجاوز از حدود شده، همان طور از پنجاه سال قبل هم بیابان بایر بوده و کسی آنجا را کشت نمی‌کرده، بفرمایید این عمل چه صورت دارد و مالک کدامشان هستند؟

ج‌

‌- اگر زمین مزبور موات بوده و حریم ده نبوده هر کس آن را احیاء نموده مالک آن می‌شود و اگر حریم بوده تا رضایت تمام اهل ده را فراهم نکند مالک نمی‌شود. بلی، اگر در وقت احیاء، اهل ده ملتفت بوده‌اند و مانع نشده‌اند باز هم احیاء کننده مالک است و فعلا حق مزاحمت او را ندارند.

احیاء موات و حیازت‌

س‌

‌- تجاوز به اراضی جنگلی از لحاظ سکونت و یا کشاورزی و هم چنین قطع درختان حکمش چیست؟

ج‌

‌- احیاء اراضی انفال، یا استفاده از اشجار و نباتات آن، بر شیعه مباح است و با احیاء یا حیازت و جمع‌آوری، مالک می‌شود. بلی اگر مصلحت اقتضاء نماید جایز است فقیه جامع الشرائط، احیاء را مشروط به کیفیّت خاصی بنماید.

س‌

‌- یک قطعه زمین بر اثر برگشتن رود خانه از مسیر خود خشک گردیده کسی آن را حیازت نموده و تملک کرده است و بعد از حیازت شخص دومی رفته آن را از اوّلی بگیرد و تصاحب نماید در این صورت آیا شخص اوّلی می‌تواند از دوّمی جلوگیری کند یا نه؟

ج‌

‌- در فرض مسأله آن کسی که قبلا تصرف نموده اگر سنگ چینی کرده به نحوی که معلوم باشد که حیازت شده اولویت دارد و اگر نزاع موضوعی در بین باشد مرافعه شرعیّه لازم است.

س‌

‌- آیا در اراضی و زمینی که مشاع و مخصوص است به افراد معین که موقع فراوانی آب مالکین آن را کشت می‌کنند آیا فرد یا افرادی که شریک باشند یا شریک نباشند می‌توانند در آن تصرف مالکانه از قبیل درخت کاشتن و غیره بنمایند یا خیر؟