مجمع المسائل - جلد سوم‌ صفحه 86

س‌

‌- اگر سه نفر از مالکین که مالک یک دانگ از یک قریه می‌باشند در ملک مشاعی که دیمزار و مرتع تمام مالکین شش دانگ می‌باشد بدون اطلاع و رضایت سایر مالکین در آن قسمت از اراضی که قابل کشت است اقدام بحفر چاه و ساختمان نمایند و بدین وسیله حق پنج دانگ خرده مالکین دیگر را تصاحب نمایند آیا این عمل جایز است یا خیر در صورتی که تمام مالکین حاضرند در چاه شرکت کنند و به اتفاق کشاورزی نمایند که حق کسی از بین نرود و اختلافی در بین نباشد.

ج‌

‌- در فرض سؤال حفر چاه برای تصرف در اطراف آن از اراضی اگر در محل دیمزار یا در حریم قریه باشد به طوری که باعث تضییق بر اهالی آن باشد بدون رضایت اهالی جایز نیست و اگر حفر چاه نموده باشند همه صاحبان ملک مشاع و مرتع در آن شریک هستند و با احداث بناء، مالک زمین نمی‌شوند البته اصل ساختمان متعلق به کسانی است که ساخته‌اند.

س‌

‌- یک قطعه زمین واقع در وسط قریه برای آسایش مردم که سالهای سال، جای گلّه گوسفند و غیره برای بردن به صحرا جهت چرا و سایر امور زندگی بوده، فعلًا شخصی می‌خواهد آنجا را تصرف کند جایز است یا خیر؟

ج‌

‌- از وضع خصوص محل، اطلاع ندارم، بطور کلی، مجمع احشام و اغنام اهالی روستا را، کسی حق تملّک و تصرف، برای شخص خود ندارد و نمی‌تواند آن را برای خود بدون رضایت اهالی احیاء کند.

س‌

‌- انهار و جویها و چشمه‌ها، در مسیرهایی هستند که علاوه بر آن که مزارع و باغات را از قدیم، مشروب می‌نموده از زه کش معابر و آب باران و برف در آنها تخلیه و از نفوذ به منازل کوچک و خانه‌های مستضعفین جلوگیری می‌کرده است لکن در سالهای اخیر، بویژه بعد از انقلاب، عده‌ای سود جو به انحاء گوناگون، با تمسک به این که در اسناد مالکیّت آنها حق الشّرب ذکر شده اقدام به تصرف نهرها و حریم آنها کرده‌اند و خصوصاً در نزدیکی و مجاورت خیابانها که ارزش زمین زیاد شده، علاوه بر تصرف نهر و حریم، اقدام به احداث ساختمان چندین طبقه کرده و منافع سرشاری به جیب خود می‌ریزند، با توجه به این که انفال متعلق به بیت المال بوده و انهار نیز جزئی از آنها است مشکل عمده