- مقدمه مترجم 1
- بیهق و بیهقیان: 5
- ابو بکر احمد بن الحسین البیهقی!: 6
- مذهب بیهقی: 8
- آثار بیهقی: 9
- مرتبه علمی: 9
- 1- سنن کبری: 9
- اشاره 9
- 5- معرفة السنن و الآثار 10
- 3- القراءة خلف الامام، 10
- 4- کتاب دلائل النبوه 10
- 2- الاسماء و الصفات: 10
- دلائل النبوّة: 11
- اشاره 11
- 2- عمر بن مظفر معروف به ابن الوردی 12
- 1- شهاب الدین احمد نویری 12
- نکاتی درباره ترجمه: 13
- 3- در کتاب سیره النبویه تألیف اسماعیل بن کثیر معروف به ابی الفداء 13
- پیش گفتار 15
- قرآن و نفس: 16
- دلائل علمی بر نبوّت پیامبر (ص): 21
- برخی از دلائل عقلی نبوت: یهود و قرآن: 29
- برخی از دلائل تاریخی: 34
- مؤلف کتاب: 37
- مقدمه مؤلف 39
- فصل: در قبول کردن اخبار 48
- فصل: درباره کسانی که اخبار ایشان پذیرفته میشود 53
- فصل: 54
- فصل: در احادیث مرسل 57
- فصل: در اختلاف احادیث 58
- «فصل» 58
- بسم الله الرحمن الرحیم و صلی اللّه علی سیدنا محمد و آله و صحبه 62
- مجموعه ابواب مولد پیامبر (ص) 64
- باب ماهی که پیامبر (ص) متولد شد: 64
- سال تولّد: 64
- باب تولد مصطفی (ص) و آیاتی که بهنگام تولد و پیش از آن و بعد آن ظاهر شده است: 65
- سخن درباره عبد المطلب: 67
- آنچه درباره حفر زمزم آمده است باختصار 73
- «نذر عبد المطلّب»: 4 76
- باب ازدواج آمنه دختر وهب با عبد الله بن عبد المطلّب و باردار شدن او به رسول خدا (ص): 5 77
- سخن درباره اصحاب فیل و قوم تبّع 83
- «اخبار مربوط به لرزه ایوان خسرو انوشیروان و فرو ریختن کنگرههای آن و خواب موبد و خاموش شدن آتش آتشکدهها و آیات و نشانههای دیگری که در شب تولد پیامبر (ص) اتفاق افتاده است» 11. 90
- در شیرخوارگی و دایه و پرستار رسول خدا (ص) 12 92
- نامهای رسول خدا (ص) 102
- کنیه پیامبر (ص) 104
- شرف تبار نژاد و نسب رسول خدا 105
- «مرگ عبد الله و آمنه و عبد المطلّب پدر و مادر و پدر بزرگ پیامبر (ص)» 18 112
- مجموعه ابواب صفات پیامبر (ص) 19 115
- رنگ چهره و بدن پیامبر (ص) 116
- صفت چشم و پلک و دهان پیامبر (ص) 118
- صفت سر پیامبر (ص): 119
- صفت پیشانی و ابرو و بینی و دهان و دندان پیامبر (ص): 119
- صفت موی رسول خدا: 120
- صفت موی سپید حضرت پیامبر و روایاتی که درباره خضاب کردن او آمده است. 20 121
- صفت دو کف دست و دو کف پا و بغلها و بازوان و ساقها و سینه پیامبر 124
- صفت شانهها و فاصله میان آنها. 124
- صفت قامت پیامبر (ص). 126
- صفت بوی خوش آن حضرت و خنکی دست و ملایمت آن و صفت عرق او (ص). 127
- باب صفت مهر نبوّت 21 128
- مجموعه صفات پیامبر و شمائل او: 130
- حدیث ام معبد در صفت رسول خدا (ص) 22: 132
- حدیث هند بن ابی هالة در وصف پیامبر (ص) 23: 135
- ذکر اخبار مربوط به شمایل و اخلاق پیامبر (ص) 24 144
- ذکر اخباری که درباره زهد و پارسایی پیامبر (ص) و شکیبائی او در گرسنگی و برگزیدن آخرت و اموری که حق تعالی برای آن حضرت در آن جهان فراهم آورده است، وارد شده است. 150
- هزینه رسول خدا و کفایت الهی و تلاش آن حضرت در راه گشایش برای بینوایان و درراهماندگان: 155
- باب روایاتی که درباره همنشینی پیامبر با فقرا و بینوایان و اهل صفه وارد شده است. 157
- باب روایاتی که درباره حق شناسی و شکیبائی پیامبر (ص) در گرسنگی وارد شده است و برکتی که در اثر دعای آن حضرت در خوراکیها ظاهر میشده است. 25 159
- ذکر کوشش رسول خدا در فرمان بری از دستورهای خدا و ترس آن حضرت از پروردگار 162
- مثل پیامبر (ص) ما و پیامبران دیگر که پیش از او بودهاند و اخبار آن حضرت از اینکه خاتم پیامبران است. 163
- «در مثل پیامبر و مثل امت او و نشانههای هدایت آن حضرت و اینکه اگر چشمان او بخواب میرفت قلبش بیدار بود». 164
- صفت پیامبر (ص) در تورات و انجیل و زبور و کتابهای دیگر آسمانی و صفت امت او 27 166
- درباره آنچه که از عکس و تصویر پیامبر (ص) ضمیمه صورت پیامبران گذشته در شام دیده شده است 28: 172
- مجموعه ابواب معجزاتی که در فاصله ولادت تا مبعث پیامبر (ص) رخ داده است. 178
- پیشگوئی سیف بن ذی یزن درباره آینده پیامبر (ص) برای عبد المطلب 30: 179
- استسقاء عبد المطلب بوجود آن حضرت و آیاتی که آشکار گردید 31: 183
- «آنچه درباره مهربانی عبد المطلب به پیامبر آمده است و وصیت او هنگام وفات به ابو طالب» 32: 185
- آن چه درباره سفر پیامبر با عموی خود ابی طالب بسوی شام و دیدار با بحیرای راهب و آیات و معجزاتی که صورت گرفته است وارد شده است 33. 186
- حفظ الهی از پیامبر (ص) در طفولیت و جوانی و پاک داشتن آن حضرت از پلیدیهای جاهلیّت 34 190
- آنچه در تجدید ساختمان کعبه نقل شده است و معجزات و آثار پیامبر (ص) در آن 35. 194
- اشتغال پیامبر قبل از ازدواج با خدیجه برای معاش خود و آیات و نشانههائی که آشکار شد. 36 205
- «آنچه درباره ازدواج پیامبر و خدیجه آمده است»: 206
- درباره آنچه که از علمای یهودی و مسیحی و کتابهای ایشان در مورد صحت نبوت پیامبر (ص) نقل شده است. 37 209
- «ذکر خبر مردی یهودی از قبیله بنی عبد الاشهل»: 212
- در سب اسلام دو پسر سعیه: 38 212
- «چگونگی و سبب اسلام سلمان فارسی رضی الله عنه» 39 213
- ذکر حدیث قسّ بن ساعده ایادی 40 228
- «حدیث مرد دیرنشین که به اعراب خبر بعثت پیامبر را داد و گفت نام او محمد است و تشویق به پیروی از او نمود.» 42 237
- «حدیث نصرانی دیگری که بعثت پیامبر (ص) را برای امیة بن ابی الصلت پیش گویی کرده بود». 238
- «حدیث مردی از قبیله جهن که در حالت اغما به او الهام شده بود که بهبود مییابد و باید خدای را شکر کند و به پیامبر (ص) ایمان بیاورد و آئین شرک را ترک گوید.» 239
- «حدیث زید بن عمرو و ورقة بن نوفل و آنچه در گفتار ایشان از آثار پیامبر (ص) (1) آمده است». 43 239
- مجموعه مطالب بعثت 244
- باب، عمر پیامبر (ص) هنگام بعثت 44 244
- «باب ماه و روزی که وحی بر پیامبر نازل شد». 45 245
- «باب آغاز بعثت و نزول وحی و آیاتی که در آن هنگام از قبیل سلام کردن سنگ و درخت اتفاق افتاد و تصدیق ورقه بن نوفل» 46 246
- «باب: اولین سوره که از قرآن نازل شده است» 47 257
- «باب، کسانی که از صحابه اسلام آوردند و علم دین آموختند و آیاتی که بر ابو بکر ظاهر شد و آنچه طلحه از راهب شنید و آنچه ابن مسعود دید و خوابی که خالد بن سعید دید و غیر آنها ...» 48 259
- «باب ابتدای وجوب تبلیغ اسلام بر پیامبر (ص) و سایر مردم و جمع کردن پیامبر قریش را و اطعام ایشان و برکتی که در غذا ظاهر شد» 49 267
- «باب، آنچه که ابو لهب هنگام دعوت پیامبر قریش را به اسلام گفت و آنچه که خداوند در (1) قرآن درباره او نازل فرمود و بطور قطع گفت که او در آتش خواهد بود و همسرش هم هیزم کش آتش و بر گردنش ریسمان لیف خرما خواهد بود و هیچیک از آن دو ایمان نیاوردند و خبر اسلام قاطعیت پیدا کرد و بشر برای این گونه پیش بینیهای قاطع راهی جز وحی ندارد»: 50 269
- «باب گفتار الهی» 271
- «باب گفتار الهی 277
- «باب اعتراف مشرکان قریش به اعجاز قرآن و اینکه قرآن شبیه چیزی از لغات آنها نیست با اینکه خود از اهل لغت و زبان بودهاند» 57 278
- «باب: ذکر اسلام ابی ذر غفاری و آنچه در داستان اوست از تنزیه برادرش که شاعر رسول خدا بوده از آنچه دربارهاش گفتهاند و اعتراف او به اعجاز قرآن و اینکه ابو ذر یک ماه فقط آب زمزم میخورد و میآشامید تا سر حال شد»: 58 285
- «باب اسلام حمزة بن عبد المطلب و موعظه و اندرز پیامبر (ص) به او که بآن وسیله خداوند ایمان را در دل او افکند» 59 288
- تعلیقات و حواشی 290
مقدمه مترجم
اشاره
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
خواستم این مقدمه را با جملاتی از خود در ثنای پروردگار آغاز کنم و ضمن آن عرض ادب به حضرت ختمی مرتبت و اهل بیت عصمت و طهارت را بجای آورم، دیدم پیش از من بزرگان ادب بزبان عربی و فارسی و دیگر زبانهای متداول در پهنه اسلام آن قدر گفتهاند که بهتر است به نمونههایی مختصر از آن قناعت کنم، خاصّه که در وصف نعم پروردگار و ثنای ذاتش همگان عاجزند و حیران زبان رسول اعظم به این جمله گویان است که:
«لا أحصی ثناء علیک)
و جانشین بر حق او علی علیه السلام میگوید
«لا یبلغ مدحته القائلون و لا یحصی نعماءه العادون و لا یؤدی حقّه المجتهدون» [ (1)]
بود و نبود آنچه بلندست و پستباشد و این نیز نباشد که هست
پرورش آموختگان ازلمشکل این حرف نکردند حل [ (2)] و این بنده ناتوان در وصف ذات فرخنده حضرت محمّد بن عبد اللّه و درود بر او چه بگویم که خداوند متعال فرموده است «إِنَّ اللَّهَ وَ مَلائِکَتَهُ یُصَلُّونَ عَلَی النَّبِیِّ» [ (3)] و او را بشرف سوگند خوردن بجانش سر افراز نموده است که «لَعَمْرُکَ إِنَّهُمْ لَفِی سَکْرَتِهِمْ یَعْمَهُونَ» [ (4)] و آفرینش خلق را طفیل وجود عزیزش قرار داده است که
«لولاک لما خلقت الافلاک» [ (5)]
______________________________
[ (1-)]. نهج البلاغه عبده ص 17 چاپ بیروت
[ (2-)] مخزن الاسرار نظامی ص 2 چاپ مسکو
[ (3-)] قسمتی از آیة 56 سوره 33
[ (4-)] قسمتی از آیه 72 سوره 15
[ (5-)] ص 172 احادیث مثنوی این حدیث، مستند و موثّق نیست. مصحّح