درسنامه با قرآن در مکه و مدینه صفحه 102

«هدی للعالمین»؛ یعنی در خانه‌ی کعبه موجبات هدایت به سوی خداوند است که بعضی از آن‌ها عبارت است از:

الف. هر جبّاری که خواسته یا بخواهد آن را ویران کند و مورد تجاوز قرار دهد، هلاک شده و خواهد شد؛ چنان که اصحاب فیل نابود شدند.

ب. مردم در کنار خانه‌ی خدا شفا می‌یابند.

ج. به واسطه‌ی نماز به سوی آن، مردم به بهشت هدایت خواهند شد.(1) «فیه ءایات بیّنات مقام ابراهیم»(2) ضمیر (فیه) به (بیت) برمی‌گردد، یعنی در خانه‌ی الهی آیات روشنی وجود دارد. مقام ابراهیم و حجر الاسود که یمین خدا در زمین است و زمزم و ارکان بیت و مشاعر و ازدحام مردم در آنجا و تعظیم مردم نسبت به خانه خدا.(3) در مقام ابراهیم نیز آیات روشن الهی وجود دارد. زیرا:

الف. اثر قدم‌های ابراهیم علیه السلام در سنگ سخت یک آیه است.

ب. خداوند این سنگ را با همان خصوصیت با وجود این همه دشمن از یهود و نصاری و مشرکان تاکنون حفظ کرده، آیت دیگری است. بنا بر این، در مقام ابراهیم چند نشانه روشن وجود دارد.(4)

آیا مراد از مقام ابراهیم خصوص آن نقطه‌ای است که هم اکنون سنگ مخصوصی

1- مجمع البیان/ ج 2/ ص 798؛ تفسیر کبیر/ ج 8/ ص 159- 163
2- مقام ابراهیم) یا مبتدایی است که خبر آن محذوف است یعنی منها مقام ابراهیم، یا اینکه بدل برای آیات‌است بعنوان بدل بعض از کل، یا اینکه مقام ابراهیم به تنهایی آیات کثیره‌ای در او وجود دارد.( محاسن التأویل/ ج 4/ ص 152)
3- تبیان/ ج 2/ ص 536؛ بحرالمحیط/ ج 3/ ص 8؛ جامع الاحکام/ ج 4/ ص 139؛ مجمع البیان/ ج 2/ ص 798
4- تفسیر کبیر/ ج 8/ ص 150؛ المنار/ ج 4/ ص 12؛ منهج الصادقین/ ج 2/ ص 279؛ کشاف/ ج 1/ ص 388؛ اطیب البیان/ ج 3/ ص 289؛ محاسن‌التأویل/ ج 4/ ص 152