درسنامه با قرآن در مکه و مدینه صفحه 116

منظور از تعبیر به «لیعلم» این است تا بدانیم یا «لیعلم» تا خدا بداند و امثال آن این نیست که خداوند چیزی را نمی‌دانسته و می‌خواهد به وسیله آزمایش و امتحان و امثال آن بداند، بلکه منظور این است که می‌خواهیم به واقعیت علمی خود جامه عمل و تحقق خارجی بپوشانیم زیرا نیت‌های درونی و آمادگی‌های اشخاص به تنهایی برای تکامل و پاداش و کیفر کافی نیست بلکه باید به صورت افعال خارجی پیاده شوند تا این آثار را داشته باشد.(1) نکته‌ها

1. آزمایش سنت قطعی پروردگار

آزمایش مؤمنان یک سنت قطعی پروردگار است «یا ایّها الّذین آمنوا لیبلونّکم». حرف «لام» و فعل مضارع و نون تأکید نشانه قطعی بودن است.(2) 2. ظهور خداترسی

خداترسی آنجا آشکار می‌شود که زمینه گناه فراهم باشد و انسان خطا نکند «تناله ایدیکم».(3) 3. هرچیزی که دست ما به آن می‌رسد رزق و حلال نیست «تناله ایدیکم».(4) 4. زمینه آزمایش

خداوند همانطوری که بنی اسرائیل را در صید ماهی در روز شنبه مورد آزمایش قرار داد، به اینکه ماهیان را در دسترس آن‌ها قرار داد «و اسألهم عن القریة الّتی کانت

1- روح المعانی/ ج 7/ ص 22؛ مجمع البیان/ ج 3/ ص 378؛ نمونه/ ج 5/ ص 81؛ جامع البیان/ ج 5/ ص 26؛ تفسیر کبیر/ ج 12/ ص 91
2- تفسیر نور/ ج 3/ ص 165؛ روح المعانی/ ج 8/ ص 21؛ راهنما/ ج 4/ ص 582
3- تفسیر نور/ ج 3/ ص 165؛ روح المعانی/ ج 8/ ص 21؛ راهنما/ ج 4/ ص 582
4- تفسیر نور/ ج 3/ ص 165؛ روح المعانی/ ج 8/ ص 21؛ راهنما/ ج 4/ ص 582