درسنامه با قرآن در مکه و مدینه صفحه 128

و برآمدگی اطلاق شده و اگر به مکعب نیز مکعب گفته می‌شود، بخاطر آن است که از هر چهارطرف دارای برآمدگی است، به هر حال این کلمه (کعبه) هم اشاره به بلندی ظاهری خانه خداست و هم رمزی از عظمت و بلندی مقام آن است.(1) نکته‌ها

1. نقش اساسی کعبه

کعبه مایه قوام جامعه اسلامی است زیرا قوام یک جامعه نیاز به وحدت و امنیت و تأمین مسائل غذایی دارد. از آنجا که مراسم حج باید در یک مرکز تحقق پذیرد، باید مسلمانان گرد کعبه بیایند و تجمع پیدا کنند (الکعبه) و از آنجا که باید این مراسم عبادی در محیط امن و آرام صورت پذیرد، آن مکان را دارای حرمت و احترام قرار داد (البیت الحرام) و از آنجا که باید تغذیه مردم در ایامی که اشتغال به حج دارند تأمین شود، به قربانی اشاره کرده است (الهدی).(2)

و خلاصه کعبه نقش اساسی در قوام زندگی مادی و معنوی مردم دارد. امام صادق علیه السلام در این باره می‌فرماید: «جعلها اللَّه لدینهم و معیشتهم».(3) 2. سبب نامگذاری کعبه به بیت اللَّه الحرام

مشرکان حق ورود به خانه خدا را ندارند، امام صادق علیه السلام درباره سبب نامگذاری کعبه به بیت اللَّه الحرام می‌فرماید: «انّه حرّم علی المشرکین ان یدخلوه».(4) 3. کعبه پایه حیات اجتماعی

1- نمونه 5/ 92
2- نمونه/ ج 5/ ص 90
3- عیاشی/ ج 1/ ص 346
4- نورالثقلین/ ج 1/ ص 680