درسنامه با قرآن در مکه و مدینه صفحه 132

سرانجام خوار و رسوا خواهد ساخت؛ «و انّ اللَّه مخزی الکافرین».(1)

نکته‌ها

1. آیا القای یک‌جانبه پیمان صحیح است؟

پاسخ: اولًا به طوری که در آیه 7 و 8 سوره توبه تصریح شده این لغو پیمان بدون مقدمه نبوده است بلکه از آن‌ها نشانه هایی بر نقض پیمان آشکار شده بود و آن‌ها آماده بودند در صورت توانایی بدون کمترین اعتنا به پیمان‌هایی که با مسلمان‌ها دارند ضربه کاری را بر آن‌ها وارد سازند.

این کاملًا منطقی است که اگر انسان ببیند دشمن خود را آماده برای شکستن پیمان می‌کند و علائم و قرائن آن در اعمال او به قدر کافی به چشم می‌خورد پیش از آنکه غافل‌گیر شود اعلام لغو پیمان کرده و در برابر او به پا خیزد.

ثانیاً در پیمان هایی که به خاطر شرایط خاص بر قوم و ملتی تحمیل می‌شود و آن‌ها خود را ناگزیر از پذیرش آن می‌بینند چه مانعی دارد که پس از قدرت و توانایی اینگونه پیمان‌ها را بطور یکجانبه لغو کنند.(2)

ثالثاً لغو پیمان مشرکان به شکل غافلگیرانه صورت نگرفت بلکه چهار ماه به آن‌ها مهلت داده شد، شاید دست از این آئین خرافی بردارند.

به همین دلیل می‌بینیم بسیاری از بت پرستان از این مهلت چهار ماهه استفاده