درسنامه با قرآن در مکه و مدینه صفحه 138

می‌گوید: کافران بت‌پرست را به عذاب دردناک بشارت ده «و بشر الّذین کفروا بعذاب الیم».

همان گونه که سابقاً هم اشاره کردیم این الغای یک جانبه پیمان‌های مشرکان مخصوص کسانی بود که نشانه‌هایی بر آمادگی برای پیمان شکنی از آن‌ها ظاهر شده بود، لذا در آیه بعد یک گروه را استثنا کرده می‌گوید: مگر آن دسته از مشرکین که با آن‌ها پیمان بسته‌اید و هیچگاه برخلاف شرایط پیمان گام برنداشتند و کم و کسری در آن ایجاد نکردند و نه احدی را بر ضد شما تقویت نمودند «الّا الّذین عاهدتم من المشرکین ثمّ لم ینقصوکم شیئاً و لم یظاهروا علیکم احداً».

در مورد این گروه تا پایان مدت به عهد و پیمانشان وفادار باشید «فاتمّوا الیهم عهدهم الی مدّتهم»؛ زیرا خداوند پرهیزکاران و آن‌ها را که از هرگونه پیمان شکنی و تجاوز اجتناب می‌کنند دوست می‌دارد «و انّ اللَّه یحبّ المتّقین».(1)

«حج اکبر» کدام است؟ در میان مفسران درباره منظور از روز «حج اکبر» گفتگو است اما آنچه از بسیاری از روایات که از طرق اهلبیت علیهم السلام و اهل سنت نقل شده استفاده می‌شود این است که منظور از آن روز دهم ذی الحجه، روز عید قربان و به تعبیر دیگر «یوم النّحر» است.

پایان یافتن مدت چهار ماه تا روز دهم ماه ربیع الثّانی طبق آنچه در منابع اسلامی آمده دلیل دیگری بر این موضوع است. بعلاوه در روز عید قربان در واقع قسمت اصلی اعمال حج پایان می‌یابد و از این رو روز حج می‌توان به آن اطلاق کرد.

و اما اینکه چرا آن را «اکبر» گفته‌اند به خاطر آن است که در آن سال همه گروه‌ها اعم از