درسنامه با قرآن در مکه و مدینه صفحه 222

9. قربانی از جمله مناسک حج

قربانی کردن پس از حضور در عرفات و مشعر از مناسک واجب حج است «علی ما رزقهم من بهیمة الانعام».

10. قربانی در زمان خاص

انجام تکالیف قربانی موقوف به زمان خاص و معین است. بر طبق روایات منظور از ایام معلومات، ایام تشریق دهم تا سیزدهم ذی الحجة است.(1) 11. انواع قربانی

قربانی کردن به هر یک از شتر و گاو و گوسفند جایز است. انعام جمع نعم به معنای شتر است و جهت اینکه شتر را به این نام نامیده‌اند آن است که این حیوان در نزد اعراب از بزرگترین نعمت‌ها است لکن گاهی به هر سه حیوان اطلاق می‌شود و مقصود در آیه همین معناست.(2) 12. استفاده از گوشت قربانی

استفاده از گوشت قربانی برای خود زائران جایز است (فکلوا) بر خلاف عادت‌های زمان جاهلیت که مصرفش را برای حاجی حرام می‌دانستند.(3) 13. اطعام به مستمندان

استفاده از تمام گوشت قربانی برای زائر خانه خداوند جایز نیست بلکه باید به مستمندان تنگدست اطعام شود، (من) در (منها) مفید تبعیض است.

1- معانی الاخبار/ ص 297؛ تفسیر کبیر/ ج 23/ ص 30؛ مجمع البیان/ ج 7/ ص 129؛ روح المعانی/ ج 17/ ص 145
2- مجمع البیان/ ج 7/ ص 129؛ المیزان/ ج 14/ ص 550
3- تفسیر نور/ ج 8/ ص 35