درسنامه با قرآن در مکه و مدینه صفحه 224

ناخن و موهای اضافی است.(1) در روایات نیز به گرفتن ناخن و پاکیزه کردن بدن و تراشیدن سر تفسیر شده است.(2)

در حدیثی امام صادق علیه السلام جمله «لیقضوا تفثهم» را تفسیر به ملاقات امام کرد و هنگامی که راوی از این مسئله توضیح خواست و اشاره به تفسیر این آیه در مورد گرفتن ناخن و مانند آن کرد، امام فرمود: قرآن ظاهر و باطنی دارد، یعنی مسئله ملاقات با امام در اینجا مربوط به باطن آیه است.(3)

در این که منظور از طواف واجب آیا طواف اول و طواف زیارت است یا طواف نساء دو قول ذکر شده است و لکن تفسیر آن به طواف نساء قوی‌تر به نظر می‌رسد(4) چنانکه این معنا در حدیثی از امام صادق علیه السلام بیان شده است.

نکته‌ها

1. اعمال عید قربان

در روز عید قربان در سرزمین منا سه عمل واجب است: الف. پرتاب هفت سنگ ریزه به جمره عقبه. ب. قربانی که در آیه 28 به آن اشاره شد. ج. تراشیدن سر و یا کوتاه کردن مو و ناخن که در این آیه بیان شده است.(5) 2. وجه نامگذاری کعبه به بیت عتیق

مفسرین در نامگذاری کعبه به عتیق وجوهی ذکر کرده‌اند:

1- مجمع البیان/ ج 7/ ص 130؛ تفسیر کبیر/ ج 23/ ص 31؛ کشاف/ ج 3/ ص 153
2- مجمع البیان/ ج 7/ ص 130؛ تفسیر نمونه/ ج 14/ ص 86
3- نورالثقلین/ ج 3/ ص 492
4- فتح القدیر/ ج 3/ ص 449؛ مجمع البیان/ ج 7/ ص 130؛ تفسیر کبیر/ ج 23/ ص 31؛ نمونه/ ج 14/ ص 87؛ صافی/ ج 3/ ص 377
5- تفسیر نور/ ج 8/ ص 37