درسنامه با قرآن در مکه و مدینه صفحه 29

21. سرّ تقدم تلاوت بر تعلیم

جهت این که تلاوت بر تعلیم مقدم شده آن است که در صورت خواندن مستمر و پشت سر هم تعلیم صورت می‌گیرد و تأثیر تعلیم برای تزکیه نیز در صورتی است که مستمر باشد و تزکیه حقیقی در صورتی حاصل می‌شود که انسان بطور مستمر با هوای نفس و شیطان مبارزه کند و لذا هر سه فعل «یتلوا، یعلّمهم، یزکّیهم» بصورت فعل مضارع آمده که دلالت بر استمرار دارد.

22. تعلیم مقدم است یا تربیت؟

در چهار مورد از قرآن کریم مسئله تعلیم و تربیت بعنوان هدف انبیا با هم ذکر شده است، در سه مورد تربیت بر تعلیم مقدم شمرده شده‌(1) و تنها در یک مورد تعلیم بر تربیت مقدم شده است (آیه مورد بحث).

با این که می‌دانیم معمولًا تا تعلیمی نباشد، تربیتی صورت نمی‌گیرد، بنابراین آنجا که تعلیم بر تربیت مقدم شده اشاره به وضع طبیعی آن است و در موارد بیشتری که تربیت مقدم ذکر شده، گویا اشاره به مسئله هدف بودن آن است چراکه هدف اصلی تربیت است و بقیه همه مقدمه آن است و تقدم تزکیه بر تعلیم از باب تقدم علت غایی بر علت اعدادی است.(2) 23. توجه به نسل

توجه به نسل و فرزندان یک دورنگری عاقلانه و خداپسندانه است که حاکی از وسعت نظر و سوز و عشق درونی است که بارها در دعاهای ابراهیم علیه السلام به چشم می‌خورد.

نیاز به رهبر آسمانی از اساسی‌ترین نیازهای جامعه بشری است. اگر قرن‌ها قبل برای آن