درسنامه با قرآن در مکه و مدینه صفحه 295

5. استمرار دشمنی

سرّ این که از محبت کفّار به فعل ماضی تعبیر کرد با این که باید به فعل مضارع تعبیر کند، آن است که محبّت دشمنان برای کافر شدن مسلمانان یک امر ثابت و مسجّل است؛ یعنی اگر چه بر شما غلبه هم پیدا نکنند، اما دوست دارند کافر شوید و ضرر دنیا و آخرت به شما برسد و عزیزترین چیز را که دین شما است از شما بگیرند تا شما کافر شوید.(1) 6. الگوهای عملی

یکی از راه‌های بسیار مؤثر در تربیت انسان‌ها، وجود الگوهای عملی است، از این رو قرآن کریم در این سوره دو بار از ابراهیم و یارانش سخن می‌گوید و آنان را به عنوان اسوه و الگوی عملی معرفی می‌کند چنان که در سوره‌ی احزاب آیه‌ی 21 پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله را اسوه معرفی کرده است؛ «لقد کان لکم فی رسول الله اسوة حسنة» و امام صادق علیه السلام می‌فرماید: به وسیله‌ی عمل خود نه به زبان مردم را به حق دعوت کنید؛ «کونوا دعاة الناس باعمالکم و لا تکونوا دعاة بالسنتکم».(2) 7. قاطعیت در بیزاری

در برابر مشرکان باید بیزاری جست و نهایت قاطعیت را در این بیزاری نشان داد، از این رو همراهان ابراهیم علیه السلام سه مرتبه در بیزاری خود تأکید ورزیدند: 1. «انا برآء منکم» 2. «کفرنا بکم» 3. «و بدا بیننا و بینکم العداوة».(3)

1- روح المعانی/ ج 28/ ص 68؛ کشاف/ ج 4/ ص 513
2- نمونه/ ج 24/ ص 24
3- همان