درسنامه با قرآن در مکه و مدینه صفحه 313

در آیه‌ی 6 و 7 در چند جهت سخن می‌گوید: هشدار به مسلمانان در باره‌ی نگه‌داری خود و خانواده از آتش دوزخ، عصمت ملائکه، نپذیرفته شدن عذر در قیامت و رسیدن انسان به کیفر اعمال.

ب. از این که خطاب به پیامبر به صورت «یا ایّها النبی» است نه به صورت «یا ایّها الرسول»، دلالت دارد که مسئله‌ی مورد عتاب، مسئله‌ی شخصی آن جناب بوده نه مسئله‌ای که جزو رسالت‌های او برای مردم باشد.(1) ج. منظور از تحریم، تحریم شرعی نبوده، بلکه فقط سوگند خوردن بر ترک یک عمل بوده است؛ زیرا پیامبر نمی‌تواند حلال خود را بر خود حرام کند و آیه‌ی بعد نیز دلالت دارد بر این که تحریم به وسیله‌ی سوگند بوده است؛ «قد فرض الله لکم تحلّة ایمانکم».(2)

د. جمله‌ی «ان تتوبا الی الله فقد صغت قلوبکما» خطاب به دو همسر پیامبر عایشه و حفصه است که شما دل‌هایتان از حق منحرف و به گناه آلوده شده است که یا باید از گناه خود توبه کنید یا این که به اتفاق و با همکاری هم بر علیه کسی که خدا مولای اوست و جبرئیل و صالح مؤمنین و ملائکه پشتیبان او هستند، توطئه کنید که در این صورت کاری از پیش نخواهید برد؛ زیرا وقتی خدا متولی امور او می‌شود، او را از هر تهدیدی نجات می‌دهد.

ه. منظور از فرشتگان غلاظ، فرشتگانی هستند که خشونت عمل دارند (چون آن‌ها مانند ما آدمیان قلب مادّی ندارند تا متصّف به خشونت و رقّت شوند) آیه‌ی 6 همین سوره هم خشونت در عمل را بیان می‌کند.(3)

1- المیزان/ ج 19/ ص 344
2- المیزان/ ج 19/ ص 344؛ تفسیر کبیر/ ج 30/ ص 42
3- المیزان/ ج 19/ ص 349