- پیشگفتار 1
- کعبه مرکز امنیت 6
- فصل اول: تفسیر و نکتههای آیات حج 6
- تقاضای ابراهیم برای ساکنان مکه 14
- پنج تقاضای مهم در تجدید بنای کعبه 19
- تغییر قبله 30
- توجه به سمت مسجدالحرام در نماز 36
- تشریع طواف میان صفا و مروه 41
- عدم مقاتله با مشرکان در نزد مسجد الحرام 49
- دستورالعمل پیرامون اعمال حج 53
- زاد و توشه معنوی سفر حج 63
- فعالیتهای اقتصادی در موسم حج 69
- یاد خدا در سفر حج 76
- فداکاری امیر المؤمنین در لیلة المبیت 87
- آیات روشن الهی در خانه کعبه 99
- حرمت صید در حال احرام 110
- آزمایش خداوند در حج 114
- کفاره صید در حال احرام 118
- حرمت شکار در خشکی 124
- کعبه مرکز قیام جامعه اسلامی 126
- برائت از مشرکان در حج 130
- حج اکبر 136
- تجاوزکاران پیمان شکن 142
- پیکار با مشرکان پیمان شکن 149
- برتری ایمان به خدا و قیامت و جهاد بر عمران مسجدالحرام 157
- ممنوعیت ورود مشرکان به مسجد الحرام 169
- غار ثور 173
- فضیلت پیشگامان در اسلام 179
- تقاضای امنیت برای شهر مکه 198
- تساوی حقوق مسلمانان در مسجدالحرام 207
- حرمت کعبه در پیشگاه خداوند 211
- دعوت به حج از وظایف رهبران الهی 214
- دستیابی به منافع مادی و معنوی حج 218
- لزوم تقصیر در حج 223
- رعایت دستورات الهی در حج 226
- تعظیم شعائر حج نشانه تقوای قلب 230
- قربانی در حج 233
- رسیدگی به محرومان در حج 236
- حضرت ابراهیم علیه السلام و قربانی در راه خدا 241
- سورهی فتح 261
- سیمای پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و یاران او 277
- رعایت ادب در محضر پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله 282
- دوستی نکردن با دشمنان خدا 289
- سیمای منافقان 297
- بهرهمندی از حلال خداوند 310
- سخن گروهی از مؤمنان جن 318
- غار حراء 323
- کیفر سوء قصد به خانه خدا 329
- سورهی قریش 333
- فصل دوم: تفسیر و نکتههای آیات مربوط به مدینه منوره 337
- به حضور پیامبراکرم صلی الله علیه و آله رسیدن 337
- عدم نزول عذاب با وجود پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله 342
- استغفار پیامبر صلی الله علیه و آله برای مردم 350
- اخلاق پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله 357
- مسجد ضرار 363
- داستان جنگ احد 375
- جنگ احزاب 436
- جنگ تبوک 451
- همگام بودن با معصومین علیهم السلام 467
- عدم جواز تخلف از فرمان پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله 473
- عصمت اهل بیت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله 478
- داستان مباهله 494
- رؤیای صادقهی پیامبر صلی الله علیه و آله پیرامون ورود به مسجد الحرام 512
«ابابیل» بر خلاف آنچه در زبانها مشهور است نام آن پرنده نیست بلکه معنای وصفی دارد، به معنای دسته دسته و لفظی است که مفرد ندارد، بعضی هم مانند راغب در مفردات گفتهاند: ابابیل جمع است و مفرد آن ابیل است.(1) نکتهها
1. آشنایی با عظمت خداوند
نابودی لشکر ابرهه نشان میدهد که معجزات و امور خارق العاده لازم نیست که به دست پیامبر صلی الله علیه و آله و امام علیه السلام ظاهر شود، بلکه در هر شرایطی که خداوند بخواهد و لازم بداند انجام میگیرد. هدف آن است که مردم به عظمت خداوند و حقانیت آئین او آشنا شوند.(2) 2. سختترین مجازات
خداوند متعال در رخداد اصحاب فیل سختترین مجازات را با کمترین وسیله انجام داد، به وسیله سنگ ریزه آنها را مانند کاه خورده شده قرار داد.(3) 3. شرافت پیامبر
اضافه «رب» به ضمیر خطاب «ربّک» دلالت به شرافت پیامبر صلی الله علیه و آله دارد.(4) 4. دفاع خداوند از خانه خودش
هنگامی که عبدالمطلب نزد ابرهه آمد، ابرهه پادشاه یمن به او گفت: چه حاجتی داری؟ گفت: دستور بده دویست شتر را که از من به غارت بردهاند برگردانند. ابرهه گفت:
چرا از ویرانی کعبه سخن نمیگویی؟ عبدالمطلب گفت: «انا ربّ الابل و انّ للبیت ربّ
1- مراغی/ ج 30/ ص 241؛ مفردات راغب
2- نمونه/ ج 27/ ص 338
3- نمونه/ ج 27/ ص 338
4- صفوة التفاسیر/ ج 3/ ص 605