درسنامه با قرآن در مکه و مدینه صفحه 61

آیه مورد بحث (و اتمّوا الحجّ) استنباط نمی‌شود، بلکه از آیه «للَّه‌علی النّاس» می‌توان فهمید.(1) 4. وجوب اتمام عمره

عمره ابتداءاً واجب نیست و لکن اگر انسان این عمل را شروع کرد اتمام و به پایان رساندن آن واجب است (و اتمّوا الحجّ و العمرة للَّه).(2)

5. احکام اسلام در مقام سختگیری بر مردم نیست. تمام نمودن حج و عمره بر کسی که از درون مریض یا از دشمن بیرون ترس دارد واجب نیست. «فان احصرتم فما استیسر من الهدی».(3)

6. بیماری سبب تخفیف در احکام

بیماری سبب تخفیف در احکام است نه تعطیل آن، لذا در حج افراد معذور باید با روزه یا صدقه یا قربانی وظایف خود را جبران کنند. «فمن کان منکم مریضاً».(4)

7. حکمت استراحت در حج تمتع

تعبیر از شخص دور به اینکه اهل او در مسجدالحرام حاضر نباشد از لطیف‌ترین تعبیرات است، چون اشاره به حکمت این حکم که عبارت از تسهیل و تخفیف نیز می‌کند و آن این است که شخص مسافری که از راه دور برای حج می‌آید، رنج و سختی‌های فراوانی را متحمل می‌شود، احتیاج زیادی به آرامش و استراحت دارد و انسان طبعاً در کنار خانواده خود به استراحت می‌پردازد و چون چنین شخصی از خانواده‌اش دور است، لذا خداوند برای رعایت سهولت تکلیف اجازه فرموده که بعد از عمره احرام را شکسته و تمتع

1- میقات/ ج 28/ ص 17
2- فی ظلال/ ج 1/ ص 194
3- تفسیر نور/ ج 1/ ص 311
4- تفسیر نور/ ج 1/ ص 311