درسنامه با قرآن در مکه و مدینه صفحه 77

آخرت بهره‌ای ندارند. «200» و بعضی می‌گویند: «پروردگارا! به ما در دنیا «نیکی» عطا کن؛ و در آخرت نیز «نیکی» مرحمت فرما؛ و ما را از عذاب آتش نگاه دار.» «201» آن‌ها از کار (و دعای) خود، نصیب و بهره‌ای دارند؛ و خداوند سریع الحساب است. «202» و خدا را در روزهای معیّنی یاد کنید؛ (روزهای 11 و 12 و 13 ماه ذی حجه). و هر کس شتاب کند، و (ذکر خدا را) در دو روز انجام دهد، گناهی بر او نیست؛ و هر که تأخیر کند، (و سه روز انجام دهد نیز) گناهی بر او نیست؛ برای کسی که تقوا پیشه کند. و از خدا بپرهیزید؛ و بدانید شما به سوی او محشور خواهید شد. «203»

تفسیر

«مناسک» جمع منسک اسم مکان به معنی محل نسک است که عرفات، مشعر، منا و مکه می‌باشد و یا مصدر میمی و به معنی فعل عبادت می‌باشد و اصل نسک به معنی عبادت است، اگر به معنی اول باشد مضمون آیه این است هنگامی که از امکنه عبادت فارغ شدید پس به ذکر خدا بپردازید و اگر به معنی مصدر باشد، جمع آوردنش برای بیان همه افعال و اذکار حج است و معنایش این است که زمانی که افعال و اعمال حج را انجام دادید، پس به ذکر خدا بپردازید.

درباره ذکر «فاذکروا اللَّه» دو قول نقل شده است:

1. مقصود تکبیرات، مخصوصه ایام منا است زیرا اذکاری که در این ایام مستحب است همین تکبیرات است.

2. مقصود سایر ادعیه مستحبه است که اگر در این مواطن خوانده شود فضیلت بیشتری دارد.

جمله‌ی «فاذکروا اللَّه کذکرکم اباءکم» دعوت مردم به ذکر و یاد الهی است به