درسنامه درآمدی بر فقه مقارن صفحه 104

و گمان می‌کند در فاصله یک میلی و کمتر از آن آب وجود دارد، باید به دنبال آب برود و در غیر این صورت تفحص لازم نیست. (1)یادآوری:

امامیه مقدار طلب را محدود به غلوه (اندازه پرتاب یک تیر در زمین ناهموار و دو تیر در زمین هموار) کرده‌اند، مالکیه هم مقدار آن را محدود به دو میل و شافعیه مقدار آن را محدود به نصف فرسخ (6 هزار گام) دانسته‌اند ولی حنبلی‌ها ملاک آن را نزدیکی و دوری دانسته‌اند که عرف آن را تعیین کند.

3. ترس و تعذّر از استعمال آب‌

مذاهب اسلامی؛ در صورت وجود آب و ترس از به دست آوردن آن؛ مانند ترس از حیوان درنده یا دزد یا ترس از هتک ناموس و یا ترس از عطش و سرما و بیماری، در حکم فقدان آب است و تیمم در این حالت جایز و صحیح می‌باشد. (2)

4. داشتن آب غیر کافی‌

مذاهب اسلامی (جز حنبلیه و شافعیه)؛ اگر مقدار آب موجود، کافی برای وضو یا غسل نیست، وظیفه او تیمم است.

حنبلیه و شافعیه؛ اگر مقدار آب موجود، کافی برای وضو یا غسل نیست، باید به مقدار موجود از آن، برای وضو استفاده کند و برای بقیه تیمم کند. (3)

1- تذکرة الفقها، ج 2، ص 150؛ الفقه علی المذاهب الأربعه، ج 8، صص 136- 130؛ فقه السنه، ج 1، صص 58 و 57؛ المختصر فقه حنفی، الکافی فی فقه المدینه فقه مالکی؛ الکافی لابن قدامه فقه حنبلی؛ المصادر الفقهیه، ج 1، صص 7، 6 و 381 و ج 2، ص 963
2- تذکرة الفقها، ج 1، صص 167- 153؛ الفقه علی المذاهب الأربعه، ج 8، صص 135 و 134؛ فقه السنه، ج 1، ص 58
3- تذکرة الفقها، ج 2، صص 169- 167؛ الفقه علی المذاهب الأربعه، ج 1، صص 134 و 133؛ فقه‌السنه، ج 1، ص 126