درسنامه درآمدی بر فقه مقارن صفحه 115

9. غسل دادن زن و شوهر به وسیله یکدیگر

امامیه؛ زن و شوهر می‌توانند یکدیگر را غسل دهند اگرچه زن مطلقه رجعیه و مرگ در عِدّه باشد.

حنبلیه؛ زن و شوهر می‌توانند همدیگر را غسل دهند و مطلقه رجعیه می‌تواند شوهر را غسل دهد ولی مطلقه بائنه نمی‌تواند.

حنفیه؛ شوهر نمی‌تواند زن خود را غسل دهد چون زوجیت پایان یافته است اما اگر زوج فوت کند، زوجه می‌تواند او را غسل دهد؛ چون در عده است اگرچه مطلقه رجعیه باشد، به خلاف بائن.

شافعیه و مالکیه؛ زوجین می‌توانند یکدیگر را غسل دهند مگر زن مطلّقه، ولو رجعیه، در این صورت هیچ یک نمی‌توانند دیگری را غسل دهند. (1)

10. فقدان همگن‌

امامیه؛ اگر مماثل ولو مخالف و کتابی یافت نشود، غسل ساقط است.

حنبلیه؛ اگر زوج یا زوجه یا مماثل میّت حضور ندارد، اجانب با حایل او را تیمم می‌دهند ولی اگر مَحرم دارد مَحرم بدون حایل او را تیمم می‌دهد.

حنفیه؛ اگر زوج و زوجه و مَحرم هست، آن‌ها با دست تا مرفق او را تیمم می‌دهند و در غیر این صورت، اجنبی با پوشاندن دستش به وسیله خرقه‌ای، او را تیمم می‌دهد.

شافعیه؛ اگر زوج و زوجه حضور دارند، آن‌ها میت را غسل دهند اگر محرم حضور دارد آن‌ها غسل می‌دهند و در غیر این صورت اجنبی او را تا مرفق تیمم می‌دهد.

مالکیه؛ اگر زوج و زوجه یا محرم وجود دارد، آن‌ها غسل می‌دهند و الّا اجانب، میت را