درسنامه درآمدی بر فقه مقارن صفحه 151

نمی‌تواند رو به قبله شود، نافله را به کلی ترک کند. (1)

درسنامه درآمدی بر فقه مقارن ؛ ؛ ص216

2. تعریف قبله‌

امامیه؛ قبله همان عین کعبه است که صرف محاذات عرفی در آن کافی است و نمازگزار هر چه دورتر باشد، محاذات گسترش می‌یابد. لذا قبله برای افراد دور جهت و سمت کعبه است.

مذاهب چهارگانه؛ کسی که مقیم مکه یا نزدیک به آن است، در صورت امکان باید به سمت عین کعبه نماز بخواند و عین کعبه قبله اوست. اگرچه استقبال فضای محاذی عین کعبه از بالای کعبه برای کسی که در جای مرتفع است یا پایین کعبه برای کسی که زیرزمین نماز می‌خواند کافی است، ولی کسانی که دور از مکه می‌باشند، قبله آن‌ها جهت کعبه است. (2)

3. جهل به جهت قبله‌

امامیه؛ اگر با اجتهاد و از طرق مختلف؛ مانند بیّنه و خبر عادل و محراب مساجد و قبور مسلمانان نتوانست قبله را پیدا کند در وسعت وقت باید به چهار طرف نماز بخواند.

مذاهب چهارگانه؛ کسی که اجتهاد کرد و نتوانست هیچ طرفی را ترجیح دهد، به هر جهتی نماز بخواند کافی است و نیازی به خواندن به چهار طرف نیست اگرچه شافعیه می‌گویند: به این نماز اکتفا ننموده و بعداً آن را اعاده کند. (3)

1- العروةالوثقی، ج 1، ص 546؛ الفقه علی المذاهب الأربعه، ج 1، صص 181 و 180
2- العروةالوثقی، ج 1، صص 548- 538؛ الفقه علی المذاهب الأربعه، ج 1، صص 172 و 171؛ شرائع الاسلام، ج 1، صص 67- 65؛ جامع‌المقاصد، ج 2، ص 50- 47؛ تذکرة الفقها، ج 3، صص 8- 6
3- العروةالوثقی، ج 1، صص 544- 541؛ الفقه علی المذاهب الأربعه، ج 1، صص 176- 174