درسنامه درآمدی بر فقه مقارن صفحه 16

گردید. (1)مذهب حنفی در مناطق زیادی؛ چون عراق، افغانستان، پاکستان، هند، چین، شام، اروپا، ترکیه، آلبانی، یوگسلاوی و رومانی منتشر شد. مذهب رسمی خلافت‌ها و سلسله‌های سلطنتی مختلف؛ از جمله عباسیان، صفاریان، سلجوقیان و غزنویان حنفی بود وتا همین اواخر، مذهب رسمی دولت عثمانی نیز حنفی بود.

در علت انتشار و کثرت پیروان حنفی می‌توان به سه عامل عمده اشاره کرد:

1. تربیت شاگردان فراوان و توانمند در این مذهب 2. قرار گرفتن مذهب رسمی دستگاه سیاسی خلافت‌ها و حکومت‌ها و منصوب شدن قضات حنفی در جهان اسلام؛ به عنوان نمونه، قاضی ابویوسف شاگرد ابوحنیفه از طرف هارون‌الرشید به ولایت قضایی در بغداد منصوب شده بود وابویوسف تنها حنفی‌ها را به قضاوت در سراسر عالم اسلام می‌گمارد. (2)

3. ماهیت مذهب حنفی که با تکیه بر قیاس و اجتهاد به رأی، راهی سهل و انعطاف‌پذیر را در اختیار پیروان خود قرار می‌داد و با سرعت می‌توانست مشکلات مختلف سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و ... را به خصوص برای دستگاه خلافت با کمک قیاس و مانند آن از سر راه بردارد.

اصول اساسی مذهب حنفی‌

1. کتاب خدا؛ (قرآن)

2. سنت نبوی: اگرچه سنت از منابع اجتهادی همه مذاهب اسلامی است، ولی مذهب حنفی تنها به حدیث متواتر یا مشهوری که فقها به آن عمل کرده‌اند، اعتماد می‌کند و امّا در