- پیشگفتار 1
- مقدمه 5
- فصل اول: آشنایی با پیشینه مذاهب فقهی و چکیدهای از آراء اصولی آنها 10
- اشاره 10
- اشاره 10
- 1. برجستهترین مشترکات مذهبی عامه و خاصه 11
- اشاره 12
- الف) مکتب اهل حدیث 12
- 2. پیدایش مکتب اهل حدیث و اهل رأی در میان عامه 12
- ب) مکتب اهل رأی 13
- اشاره 15
- 4. مذهب حنفی (نخستین مذهب) 15
- 3. پیدایش مذاهب چهارگانه عامه 15
- اصول اساسی مذهب حنفی 16
- مهمترین منابع فقهی مذهب حنفی 19
- 5. مذهب مالکی (دومین مذهب) 19
- اشاره 19
- اصول اساسی مذهب مالکی 20
- مهمترین منابع فقهی مذهب مالکی 23
- 6. مذهب شافعی (سوّمین مذهب) 24
- اشاره 24
- اصول اساسی مذهب شافعی 25
- اشاره 26
- 7. مذهب حنبلی (چهارمین مذهب) 26
- مهمترین منابع فقهی مذهب شافعی 26
- اصول اساسی مذهب حنبلی 28
- برخی از آراء کلامی احمد بن حنبل 29
- مهمترین منابع فقهی مذهب حنبلی 29
- 8. تداوم مذهب حنبلی در قرون متأخّر 30
- اصول اساسی استنباط 33
- 1. قرآن کریم 33
- فصل دوم: مقایسه اصول اساسی استنباط مذاهب اسلامی 33
- 4. سنت نبوی منقول به خبر مرسل و ضعیف 34
- 3. سنت نبوی منقول به خبر واحد ثقه 34
- 2. سنت نبوی متواتر و مشهور 34
- 6. قول صحابی 35
- 5. سنت اهل بیت: 35
- 8. قیاس 36
- 7. اجماع 36
- 9. استحسان 37
- 10. عرف و عادت 38
- 11. استصحاب 38
- 12. استقراء 39
- 13. استدلال 40
- 14. شرع من قبلنا 40
- 16. مصالح مرسله 41
- 15. البرائة الاصلیة یا الاباحةالاصلیة 41
- 17. سدّ ذرائع و فتح ذرائع 42
- 19. عمل اهل مدینه 43
- 18. مراعاة الخلاف 43
- 21. اصالة الاحتیاط 44
- 20. اصالة التخییر 44
- اقسام حکم شرعی 45
- 1. اقسام حکم تکلیفی 45
- 2. تقسیم حکم به «واقعی اوّلی» و «واقعی ثانوی» 45
- 3. معنای «سنت» و فرق آن با «مستحب» و «مندوب» 46
- 4. معنای کراهت و ترک اولی 47
- فصل سوم: «طهارت» از دیدگاه مذاهب اسلامی 49
- احکام آبها 49
- 1. آب مطلق 49
- 2. آب کثیر 49
- 1. احکام آبها و مطهّرات 49
- 3. ملاک آب کثیر 50
- 2. آب مضاف 51
- 1. آب مطلق 51
- مطهّرات 51
- 4. آب قلیل 51
- 3. استحاله 52
- 4. سوزاندن نجاست با آتش 52
- 6. زمین 53
- 5. آفتاب 53
- 7. جمعبندی 55
- 2. اعیان نجس 56
- 1. ادرار و مدفوع غیر حلال گوشت 56
- نجاسات 56
- 2. ادرار و مدفوع حلال گوشت 56
- 4. وَذْی و مَذْی و وَدْی 57
- 3. منی 57
- 5. قی (استفراغ) 58
- 6. خون 58
- 9. اجزای مردار 59
- 7. میّت 59
- 8. مردار 59
- 11. فقّاع 60
- 10. شراب 60
- 14. قیح (چرک و زرد آب) 61
- 12. سگ و خوک 61
- 13. کافر 61
- 15. جمعبندی نجاسات 62
- 2. رو به قبله یا پشت به آن نبودن 63
- 3. احکام تخلّی 63
- 1. وجوب ستر عورت 63
- احکام تخلّی 63
- 3. تخلّی بر قبور 64
- 4. تخلّی در ملک دیگران و در موقوفات 64
- 7. استبرا 65
- 6. تخلّی در جاده، خیابان و محل عبور و مرور مردم 65
- 5. تخلّی در آب راکد و جاری 65
- 8. استنجا و تطهیر محل خروج ادرار و مدفوع 66
- 11. مستحبات تخلّی 67
- 10. مکروهات تخلّی 67
- 9. چگونگی انجام استنجا 67
- 2. مذی و ودی 69
- احکام وضو 69
- نواقض وضو 69
- 4. احکام وضو 69
- 1. ادرار، مدفوع و باد معده و روده 69
- 4. امور زایلکننده عقل 70
- 5. استحاضه قلیله 70
- 3. خواب غالب بر چشم و گوش 70
- 7. لمس 71
- 6. مسّ عورت 71
- 8. استفراغ 72
- 9. خون و قیح 72
- 11. ارتداد و خوردن گوشت شتر 73
- 10. قهقهه 73
- 1. شستن صورت 74
- 12. جمعبندی نواقض 74
- احکام وضو 74
- 2. از بالا به پایین شستن صورت 75
- 3. شستن دستها 76
- 4. مسح سر 76
- 5. آب مسح 77
- 6. مسح سر با داشتن حایل 77
- 8. مسح پا با داشتن حایل 78
- 7. مسح پاها 78
- 9. ترتیب 79
- 10. موالات 79
- 11. نیّت 80
- شرایط و غایات وضو 81
- 12. جمعبندی 81
- 2. شرایط مورد اختلاف در وضو 82
- 3. غایات مورد اتفاق در وضو 82
- 4. غایات مورد اختلاف در وضو 83
- 5. وضوهای مستحب 83
- مستحبات و مکروهات وضو 84
- 1. معنای سنتها و مستحبات وضو 84
- 2. مستحبات وضو 85
- 3. معنای مکروهات وضو 85
- 4. مکروهات وضو 86
- 2. احتلام 87
- غسل جنابت 87
- 5. احکام غسل 87
- 1. موجبات غسل جنابت 87
- 3. واجبات غسل جنابت 88
- 5. محرّمات در حال جنابت 89
- 4. اعمالی که غسل جنابت در آنها لازم است 89
- 7. کفایت غسل جنابت از وضو 90
- 6. مکروهات حال جنابت 90
- 6. احکام بانوان 92
- احکام حیض 92
- 1. تعریف حیض 92
- 2. سنّ بلوغ دختران و حکم آن 92
- 3. یائسگی و حکم آن 93
- 4. سنّ یائسگی 93
- 6. اکثر طهر 94
- 5. مدّت حیض 94
- 7. اقلّ طهر 95
- 8. محرّمات مورد اتفاق در زمان حیض 95
- 9. محرّمات مورد اختلاف در زمان حیض 95
- 10. استماع آیه سجده در حال جنابت و حیض 96
- 1. تعریف استحاضه 97
- 2. اقسام استحاضه 97
- احکام استحاضه 97
- 11. کیفیت غسل حیض 97
- 3. غسل استحاضه 98
- 4. حکم استحاضه 98
- 1. تعریف نفاس 99
- احکام نفاس 99
- 2. اقلّ نفاس 99
- 4. حکم نفاس و غسل آن 100
- سایر اغسال واجب و مستحب 100
- 3. اکثر نفاس 100
- 1. غسل مسّ میت 100
- 4. جمعبندی غسلهای واجب 101
- 2. مسلمان شدن کافر 101
- 3. از دنیا رفتن 101
- 5. غسلهای مستحب 102
- 1. نداشتن آب 103
- تیمّم 103
- 2. طلب و جستجوی آب 103
- مسوّغات تیمّم 103
- 7. احکام تیمّم 103
- 3. ترس و تعذّر از استعمال آب 104
- 4. داشتن آب غیر کافی 104
- 6. چیزهایی که تیمّم بر آنها صحیح است 105
- 5. تیمم در تنگی وقت نماز 105
- 7. نیت در تیمم 106
- 8. مسح صورت 106
- 11. موالات 107
- 10. ترتیب 107
- 9. مسح دستها 107
- 12. تسمیه 108
- احکام محتضر 109
- 1. برگرداندن محتضر به سوی قبله 109
- احتضار و غسل میت 109
- 8. احکام درگذشتگان 109
- 2. تلقین 110
- غسل میّت 110
- 1. غسل میت 110
- 3. غسل جنین سقط شده 111
- 2. شرایط مورد اتفاق در وجوب غسل میت 111
- 4. غسل مقداری از جسم 112
- 5. تعداد غسل میت 112
- 6. کیفیت غسل میت 113
- 7. حنوط 114
- 8. همگن و همسان بودن غاسل 114
- 10. فقدان همگن 115
- 9. غسل دادن زن و شوهر به وسیله یکدیگر 115
- 2. حداقل مقدار لازم در کفن 116
- کفن میّت 116
- 1. وجوب تکفین 116
- 3. شرایط و ویژگیها، و سنتها و مستحبات کفن 117
- نماز میت 118
- 1. حکم نماز میت 118
- 2. شرایط کسانی که بر میت نماز میگزارند 119
- 3. شرایط مورد اتفاق در نماز میت 119
- 4. شرایط مورد اختلاف: حاضر بودن میت 119
- 5. قرار دادن جنازه در برابر نمازگزار 120
- 6. قرار دادن میت بر زمین 120
- 9. تعداد تکبیرهای نماز میت 121
- 7. واجبات و ارکان نیت در نماز میت 121
- 8. نماز میت در حال ایستاده 121
- 10. چگونگی نماز میت و آداب آن 122
- 11. اقامه نماز میت در مسجد 123
- 12. شهید 124
- 13. اولیای میت 125
- 14. وقت اقامه نماز میت 127
- 1. تشییع میت 127
- تشییع میّت 127
- 2. شرکت زنان در تشییع جنازه 128
- دفن میّت 129
- 2. دفن میت به سمت قبله 129
- 1. دفن میت 129
- 3. قرار دادن لحد برای قبر 129
- احکام قبور 130
- 4. مستحبات و مکروهات دفن 130
- 1. نوشتن روی قبر 130
- 3. نبش قبر 131
- 2. بنای بر قبور 131
- 5. گریستن بر میت 132
- 4. تعزیت و تسلیت به مصیبتزدگان 132
- 1. زیارت اهل قبور برای مردان 133
- 2. زیارت اهل قبور برای زنان 133
- زیارت اهل قبور 133
- 3. زیارت قبر پیامبراعظم صلی الله علیه و آله و سلم 134
- فصل چهارم: مباحث نماز از دیدگاه مذاهب اسلامی 135
- نمازهای واجب یومیه 135
- 1. نمازهای واجب و نافلهی یومیهو اوقات آنها 135
- 1. اهمیت نماز 135
- 2. تعداد نمازهای واجب یومیه 135
- 2. وقت نماز عصر 136
- 1. وقت نماز ظهر 136
- اوقات نمازهای واجب یومیه 136
- 3. وقت نماز مغرب 137
- 5. وقت نماز صبح 138
- 4. وقت نماز عشا 138
- 7. نماز متعلق نهی 139
- 6. اقامه نماز در برخی زمانها دارای نهی است 139
- 9. موارد جواز جمع میان دو نماز 141
- 8. جمع بین نمازهای ظهر و عصر، مغرب و عشا 141
- 1. نمودار نمازهای غیر واجب 142
- تعداد و احکام نمازهای نافله 142
- 2. تفصیل نمازهای نافله 143
- 3. نمازهای شب و وتر و حکم قنوت در آنها 146
- 4. حکم قنوت در نمازها 147
- اشاره 149
- 2. مقدمات نماز: 149
- 1. حکم قبله 150
- قبله 150
- 3. جهل به جهت قبله 151
- 2. تعریف قبله 151
- 4. نماز در جوف و بام کعبه 152
- 2. حدّ عورت و پوشش در نمازها 153
- لباس نمازگزار 153
- 1. حکم ستر عورت در نماز 153
- 3. حکم پوشش در غیر نماز 154
- 4. حد پوشش مردان در غیر نماز 154
- 5. حد پوشش زنان در غیر نماز 155
- 6. نگاه مرد به زن نامحرم 156
- 7. نگاه زن به مرد نامحرم 156
- 8. حکم لمس و صدا 157
- 9. شرایط لباس نمازگزار 157
- 10. شرایط مکان نمازگزار 158
- 11. نماز زن و مرد در کنار یکدیگر 158
- 13. نماز در مقبره 159
- 12. مکانهایی که نماز در آنها مکروه است 159
- 15. عبور از مقابل نمازگزار 160
- 14. قرار دادن سُتره 160
- 16. جلوگیری نمازگزار از عبور دیگران 161
- 1. نمازگزاردن در مسجد 162
- احکام مساجد 162
- 2. آداب مسجد 162
- 4. خوابیدن در مسجد 163
- 3. محل عبور قرار دادن مسجد 163
- 1. مشروعیت اذان 164
- 5. وارد کردن نجس و متنجس در مسجد 164
- اذان و اقامه 164
- 3. الفاظ مورد اتفاق در اذان 165
- 2. جایگاه اذان 165
- 4. الفاظ مورد اختلاف در اذان 165
- 6. حکم اقامه 166
- 5. حکم اذان 166
- 7. فاصله بین اذان و اقامه 167
- 8. الفاظ اقامه 168
- 9. اذان و اقامه برای زنان 169
- 10. اذان برای اموری خاص 170
- 3. ارکان و واجبات نماز 171
- اشاره 171
- واجبات نماز 172
- 1. ارکان و واجبات نماز 172
- واجب اول: نیّت 175
- 1. معنا و حکم نیت 175
- 2. تلفظ به نیت 176
- واجب دوم: تکبیرة الاحرام 177
- 1. معنای تکبیرة الاحرام و حکم آن 177
- 2. لفظ تکبیرة الاحرام 177
- واجب سوم: قیام 178
- 2. مقدار لازم در قیام 178
- 1. حکم قیام در نمازهای فریضه و نافله 178
- واجب چهارم و هفتم: قرائت و ذکر 179
- 1. حکم فاتحة الکتاب و ذکر 179
- 3. تکفیر یا تکتّف (دست بسته نماز خواندن) 180
- 2. حکم قرائت مأموم 180
- 4. حکم بسمله 181
- 6. دعای افتتاح 182
- 5. استعاذه 182
- 7. تأمین (آمین گفتن پس از حمد) 183
- 8. قرائت سوره، بعد از فاتحه 184
- 9. مقدار لازم از سوره در قرائت 184
- 10. حکم قرائت سوره برای امام و مأموم و منفرد 185
- 11. تکبیرهای انتقال 185
- 12. بالا بردن دستها هنگام تکبیرها 186
- 13. باز کردن بین دو پا 186
- 2. ذکر رکوع 187
- واجب پنجم 187
- 1. حکم رکوع 187
- 3. ذکر برخاستن از رکوع 188
- 2. حکم سجده 189
- 1. چگونگی رفتن به سجده و برخاستن از آن 189
- واجب ششم: سجده 189
- 4. ما یصحّ السجود علیه 190
- 3. اعضای سجود 190
- 5. بالا بودن موضع سجده 191
- 7. چگونگی قرار دادن اعضای سجده بر زمین 192
- 6. ذکر سجده و مقدار آن 192
- 8. چگونگی نشستن پس از سجده 193
- 10. نشستن بین دو سجده 194
- 9. جلسه استراحت 194
- 11. سجده تلاوت 195
- 12. مواضع سجده تلاوت 195
- 13. دعای هنگام سجده تلاوت 196
- 14. سجده شکر 196
- 17. ذکر تشهد 197
- واجب هشتم: تشهد 197
- 15. تشهد اول 197
- 16. تشهد آخر 197
- 18. استحباب اشاره با انگشت سبابه 198
- 19. صلوات در تشهد اول 199
- 20. صلوات در تشهد آخر 199
- 21. دعا در تشهد آخر 200
- 22. سلام 201
- 23. صیغه سلام 201
- واجب نهم: سلام 201
- 25. نیت در سلام 202
- 24. توجه و اشاره به چپ و راست هنگام سلام 202
- 1. ترتیب 203
- واجب دهم: ترتیب 203
- 1. موالات 204
- واجب یازدهم: موالات 204
- 4. مبطلات و مکروهات نمازو احکام سهو و شک 205
- مبطلات نماز 205
- 1. مهمترین مبطلات نماز 205
- 1. مکروهات نماز 207
- 2. شک در عدد رکعات 207
- احکام شک و سهو در نماز 207
- 3. اسباب سجده سهو 208
- 4. حکم سجده سهو 209
- 5. چگونگی سجده سهو 210
- 1. قصر نماز در سفر 212
- 5. نماز مسافر و نماز جماعت 212
- نماز مسافر 212
- 1. مسافت شرعی 212
- شرایط قصر خواندن نماز 212
- 5. گذشتن از حدّ ترخص 213
- 2. قصد سفر از زمان خروج 213
- 3. مباح بودن سفر 213
- 4. سفر شغلی 213
- 7. نیت اقامت 214
- 6. اقتدای مسافر به حاضر 214
- 1. حکم جماعت در نمازهای روزانه 215
- نماز جماعت 215
- احکام نماز جماعت 215
- 2. اهمیت نماز جماعت/ 216
- 3. به جماعت خواندن نمازهای غیر روزانه 216
- 4. شرایط امام جماعت؛ موارد اتفاقی 217
- 6. اقتدا به مخالف در مذهب یا اجتهاد 218
- 5. شرایط امام جماعت؛ موارد اختلافی 218
- 7. اتحاد مکان و نبودن حایل 219
- 8. نماز پیرامون کعبه 220
- 9. حکم مسبوق 220
- 6. نمازهای دیگر: 221
- اشاره 221
- شرایط وجوب اقامه نمازجمعه 222
- 1. وجوب نماز جمعه 222
- 1. اذن حاکم 222
- نماز جمعه 222
- 4. تعدّد جمعه و رعایت فاصله 223
- 3. عدد شرکتکنندگان 223
- 2. جماعت 223
- 5. محل اقامه نمازجمعه 224
- 7. عدالت امام جمعه 225
- 8. شرایط مکلّفان به شرکت در نماز جمعه 225
- 6. ایراد دو خطبه 225
- 9. محتوای خطبه نماز جمعه 225
- 10. حرف زدن در حال خطبه 226
- 11. شرط عربی بودن خطبه 227
- 12. چگونگی نماز جمعه 227
- نماز عیدین 228
- 1. حکم نماز عید 228
- 2. چگونگی نماز عید 229
- 1. حکم نماز کسوف و خسوف 230
- 4. تکبیرهای ایام عید 230
- نماز آیات 230
- 3. آداب نماز عید 230
- 2. اقامه نماز کسوف و خسوف به جماعت 231
- 3. چگونگی انجام نماز کسوف و خسوف 231
- 5. سایر آیات 232
- 4. نماز زلزله 232
- نماز استسقا 233
- 6. حکم نماز استسقا 233
- 7. چگونگی انجام نماز استسقا 233
- نماز تراویح 234
- 9. نماز تراویح 234
- 8. آداب نماز استسقا 234
- 10. مندوبات نماز تراویح 235
- 11. برخی نمازهای مستحب 236
- فصل پنجم: مباحث روزه از دیدگاه مذاهب اسلامی 237
- اشاره 237
- روزه و مبطلات آن 238
- 1. تعریف روزه 238
- 2. اقسام روزه 238
- 4. مبطلات روزه که مورد اتفاق است 239
- 3. وجوب روزه ماه مبارک رمضان 239
- 1. مفسدات موجب قضا و کفاره در ماه رمضان 240
- مفطرات روزه 240
- موجبات قضا 241
- 1. مبطلات موجب قضا، در ماه رمضان 241
- احکام روزه 243
- 1. شرایط وجوب روزه 243
- 3. قضای روزه رمضان 244
- 2. کسانی که روزه بر آنها واجب نیست 244
- 5. کفاره افطار عمدی 245
- 4. فدیه تأخیر قضای رمضان 245
- 7. روزه در مناطق قطبی 246
- 6. قضای نماز و روزه از سوی میت 246
- 9. حکم روزه در سفر 247
- 8. روزه مسافر 247
- احکام هلال 248
- 1. ثبوت ماه رمضان 248
- 2. شرطیت اتحاد افق 248
- 3. اعتبار حکم حاکم 249
- 4. اعتبار قول منجّمان 249
- 5. راههای اثبات هلال 249
- 1. روزههای حرام 250
- اقسام روزه 250
- 3. روزه یومالشک 251
- 2. روزه مستحب گرفتن زن 251
- 5. روزه عاشورا 252
- 4. روزههای مکروه 252
- 7. شب قدر 253
- 6. روزههای مستحب 253
- 3. شرایط مورد اتفاق در اعتکاف 254
- 2. مدت اعتکاف 254
- 1. اعتکاف 254
- احکام اعتکاف 254
- 4. روزه در زمان اعتکاف 255
- 5. طهارت از جنابت، حیض و نفاس 255
- 7. خروج از مسجد در حال اعتکاف 256
- 6. مسجد محل اعتکاف 256
- 8. آمیزش جنسی در حال اعتکاف 257
- 9. محرّمات و مفسدات دیگر در اعتکاف 258
- 3. شرایط وجوب حج 259
- 2. فوری یا تراخی بودن وجوب حج 259
- 1. وجوب حج، یک بار در عمر 259
- 1. وجوب حج و شرایط و اقسام آن 259
- وجوب حج 259
- 2. واجبات احرام 259
- فصل ششم: مباحث حج و عمرهاز دیدگاه مذاهب اسلامی 259
- 5. وجوب همراه داشتن مَحْرم (بر زنان) 260
- 4. اسلام، شرط صحت یا وجوب 260
- 8. نیابت از بلد یا میقات 261
- 6. نیابت در حج 261
- 7. استنابه برای مستطیع عاجز یا میّت 261
- اقسام حج 262
- 1. انواع حج 262
- 2. حج قِران 262
- 3. انتخاب نوع حج 263
- میقات احرام 264
- 2. احرام قبل از میقات 264
- 1. مواقیت مکانی 264
- 4. ماههای حج 265
- 3. عبور از میقات بدون احرام 265
- احرام 266
- 5. احرام قبل از ماههای حج 266
- 1. مستحبات احرام 266
- 3. واجبات احرام 267
- 2. تیمم بدل از غسل احرام 267
- 4. حکم تلبیه 268
- 5. ذکر تلبیه 269
- 2. جماع و مقدمات آن 270
- 3. تروک احرام 270
- 3. عقد ازدواج برای خود و دیگران 270
- 1. شکار صحرایی وحشی 270
- 6. پوشیدن چیز دوخته 271
- 4. استمنا و خود ارضایی جنسی 271
- 5. استفاده از عطریّات و چیزهای خوشبو 271
- 9. فسوق 272
- 8. سرمه کشیدن 272
- 7. پوشیدن چکمه و جوراب و مانند آن 272
- 11. نگاه در آینه 273
- 10. جدال 273
- 13. انگشتر به دست کردن 273
- 12. کشتن جانوران ساکن در بدن 273
- 15. روغن مالی به بدن 274
- 14. پوشش زیور برای زنان مُحرم 274
- 18. پوشاندن صورت برای زنان 275
- 16. ازاله مو 275
- 17. پوشاندن سر برای مردان محرم 275
- 19. استظلال 276
- 22. کندن دندان 276
- 21. ناخن گرفتن 276
- 20. بیرون آوردن خون از بدن خود 276
- 24. سلاح در بر داشتن (مسلّح شدن) 277
- 25. حنا 277
- 23. کندن درخت یا گیاهان روییده در حرم 277
- 26. محرمات احرام به صورت شعر 278
- 5. سعی 279
- 1. قطع تلبیه در احرام عمره تمتّع 279
- ورود به مکه 279
- 6. تقصیر 279
- 4. طواف و نماز آن 279
- 2. حکم ورود به مکه 279
- 3. آداب ورود به مکه و مسجدالحرام 280
- اقسام طواف 281
- طواف 281
- 1. طواف قدوم 281
- 2. طواف عمره تمتّع 282
- 4. طواف زیارت 282
- 3. طواف عمره مفرده 282
- 5. طواف نساء 283
- 7. طواف مستحب 283
- 8. شرایط طواف 283
- 6. طواف وداع 283
- 9. واجبات طواف 285
- 10. مستحبات طواف 286
- 11. اضطباع 287
- 12. رَمَل 288
- 13. نماز طواف 289
- سعی میان صفا و مروه 289
- 1. وجوب سعی میان صفا و مروه و شرایط و کیفیت آن 289
- 2. تعداد سعی 290
- 3. تکرار سعی 290
- تقصیر 291
- 1. حلق یا تقصیر در عمره تمتّع 291
- 2. تعداد افعال واجب در عمره تمتّع 292
- 3. چگونگی تقصیر 293
- 4. حلق یا تقصیر در عمره مفرده 293
- 5. تعداد افعال واجب در عمره مفرده 294
- احرام حج 295
- 1. زمان و مکان احرام حج 295
- 8. وقوف به عرفات و مشعر 295
- 7 احرام حج 295
- 9. مناسک منا 295
- 1. زمان وقوف در عرفات 296
- وقوف در عرفات 296
- 2. قطع تلبیه در احرام حج 296
- 2. خطبه امام در عرفات 297
- 4. جمع نماز ظهر و عصر در عرفات 298
- 3. قصر یا تمام بودن نماز امام و سایر حجاج در عرفات 298
- 6. مستحبات وقوف در عرفات 299
- 5. نماز جمعه در عرفات 299
- 7. زمان کوچ از عرفات 300
- وقوف در مشعرالحرام 300
- 8. بیتوته شب عید در مشعرالحرام (پیش از وقوف بینالطلوعین) 300
- 9. وقوف پس از طلوع فجر در مشعرالحرام 301
- 10. شرایط وقوف در عرفات و مشعرالحرام 302
- 11. نماز مغرب و عشای شب عید قربان و چگونگی آن 303
- 12. مستحبات وقوف در مزدلفه 304
- مناسک منا 305
- 2. ترتیب اعمال عید قربان 305
- 1. مناسک واجب منا در عید قربان 305
- 1. جنس و اندازه شنها (سنگریزه) 306
- ویژگی شنها 306
- شرایط رمی 307
- 1. محل جمعآوری سنگریزه 307
- 3. مباح بودن حصاة 308
- 2. بکر بودن سنگریزهها 308
- واجبات رمی 309
- 2. اصابت به جمره 309
- 1. پرتاب کردن 309
- 3. تعداد سنگها 310
- 5. زمان رمی جمره عقبه 311
- 4. پشت سر هم انداختن 311
- 6. مستحبات و سنن رمی جمره عقبه 312
- قربانی و احکام آن 313
- 1. ذبح 313
- 4. تعداد قربانی 314
- 2. سنّ قربانی 314
- 3. صفت و ویژگیهای قربانی 314
- 5. بدل قربانی 315
- 7. زمان ذبح 316
- 6. مکان ذبح 316
- 1. وجوب حلق یا تقصیر 317
- احکام حلق یا تقصیر در حج 317
- 2. زمان حلق یا تقصیر 318
- 3. مکان حلق یا تقصیر 318
- 5. مستحبات حلق 319
- 6. خروج از احرام حج 319
- 4. وظیفه مردان بدون مو (اگر حلق برای آنها متعین باشد) 319
- 7. مراحل تحلّل از احرام 320
- 1. خطبه روز عید قربان 321
- اهمّ مستحبات منا 321
- 3. تکبیرهای روز عید 322
- 2. کوچ از منا در روز عید 322
- 2. نماز طواف زیارت 323
- 1. طواف زیارت 323
- 11. مناسک ایام تشریق 323
- 10. اعمال بعد از منا 323
- واجبات بعد از اعمال منا 323
- 3. سعی میان صفا و مروه 324
- 4. تحلّل دوم از احرام 324
- 1. بیتوته شب یازدهم و دوازدهم در منا 325
- 6. تحلّل سوم از احرام 325
- 5. طواف نساء و نماز آن 325
- مناسک ایام تشریق 325
- 3. عبادت در مکه به جای بیتوته در منا 326
- 2. کفاره ترک بیتوته 326
- رمی ایام تشریق 327
- 1. رمی جمرات سهگانه در روزهای یازدهم و دوازدهم 327
- 2. ترتیب در رمی جمرات سهگانه 327
- 4. حکم معذورین از بیتوته 327
- 4. کوچ از منا در روز دوازدهم (نَفْر اول) 328
- 3. زمان رمی جمرات سهگانه، روزهای یازدهم و دوازدهم 328
- 5. بیتوته شب سیزدهم برای کسی که غروب آن شب در منا بوده 329
- 6. بیتوته شب سیزدهم برای کسی که در حال احرام، صید یا با زن نزدیکی کرده 329
- 7. رمی روز سیزدهم 330
- 8. زمان رمی روز سیزدهم 330
- 9. زمان کوچ از منا در روز سیزدهم (نَفْر دوم) 331
- 10. خطبه امام پیش از نَفْر اول 331
- خاتمه 332
- زکات فطره 339
- فصل هفتم: مروری بر سایر ابواب فقهیاز دیدگاه مذاهب اسلامی 339
- 1. زکات فطره 339
- قسمت اول: سیری در مباحث زکات و خمساز نگاه مذاهب اسلامی 339
- اشاره 339
- 2. حکم زکات فطره 340
- 3. شرایط وجوب زکات فطره 340
- 4. مقدار فطریه 341
- 5. مصرف فطریه 342
- 6. چگونگی پرداخت فطریه 342
- 7. زمان وجوب فطریه 343
- 8. اهمیت زکات 344
- زکات اموال 344
- 9. موارد مورد اتفاق در متعلّق زکات 344
- 10. موارد اتفاقی در عدم تعلّق زکات 345
- 11. موارد اختلافی میان امامیه و سایر مذاهب در تعلّق زکات 346
- 12. وجوب خمس غنیمت 347
- 13. مهمترین موارد اختلافی در وجوب خمس 347
- 14. نتیجهگیری 348
- قسمت دوم: سیری در ابواب معاملاتاز نگاه مذاهب اسلامی 349
- اشاره 349
- 1. اشاره 350
- 2. احکام کلی بیع 350
- باب بیع و مکاسب محرمه 350
- 3. مکاسب محرمه 351
- باب حجر 352
- 1. عوامل حجر 352
- 2. علایم بلوغ 352
- 3. اولیای صغیر 353
- 2. شرکت 354
- 1. مضاربه 354
- عقود شرعی دیگر 354
- 3. اجاره 355
- 4. ضمان و کفالت و حواله 355
- 5. هبه 355
- 7. وصیت 356
- 6. رجوع در هبه 356
- 8. وصیت به حج و قرائت قرآن و مانند آن 357
- قسمت سوم: مروری بر احوال شخصیهاز نگاه مذاهب اسلامی 358
- اشاره 358
- 2. نکاح موقت 359
- 1. حکم نکاح 359
- نکاح 359
- 5. لزوم ولیّ در نکاح 360
- 3. شاهد گرفتن برای عقد 360
- 4. نکاح اکراهی و هزلی 360
- 6. ولیّ مجبر 361
- 7. مراتب اولیا 361
- 8. محرمات ابدی 362
- 10. ازدواج با کفار 363
- 9. محرمات بالجمع 363
- 11. مهمترین شرایط حرمت با شیرخواری 363
- 12. کمیّت رضاع موجب حرمت 364
- 1. ارکان طلاق 365
- مباحث طلاق 365
- 2. سه طلاقه و ملاک آن 366
- 3. حشرات 367
- 2. چهارپایان 367
- مباحث اطعمه و اشربه 367
- 1. پرندگان حلال و حرام 367
- 6. ولیمه 368
- 4. آبزیان 368
- چند واجب اجتماعی 368
- 5. حیوان جلّال 368
- 7. افشای سلام و ردّ آن 369
- 8. تسمیت العاطس 369
- قسمت چهارم: مروری بر سیاسات از دیدگاه مذاهب اسلامی 370
- اشاره 370
- مجازات اسلامی 371
- 1. انواع مجازات 371
- 2. مشروبخواری 371
- 5. حدّ زنا و لواط 372
- 4. حکم مواد مخدر 372
- 3. حکم مشروبات مست کننده 372
- 7. وطی در دُبُر 373
- 6. تحریم به اثر لواط 373
- 8. وطی بهائم 373
- 10. استمنا با دست 374
- انواع مجازات 374
- 9. حکم حیوان وطی شده 374
- 1. ولیّ دم 375
- قصاص و دیات 375
- 12. حدّ سرقت 375
- 11. مساحقه 375
- 4. مقدار دیه 376
- 2. قتل مسلمان به خاطر قتل ذمّی 376
- 3. دیه زن 376
- مباحث امامت 377
- 5. قصاص از مرد به خاطر زن 377
- 7. وجوب امامت 377
- 6. مجری حدود و قصاص 377
- 9. امامت 378
- 8. شرایط امامت 378
- 10. اجماع بر ولایت فقیه 378
- بخش پایانی 380
- خاتمه 380
- فهرست منابع 382
5. وارد کردن نجس و متنجس در مسجد
امامیه؛ تنجیس مسجد حرام است و تطهیر آن واجب فوری است ولی وارد کردن نجس یا متنجس که موجب تنجیس مسجد نشود اشکال ندارد مگر در صورت هتک مسجد.
حنبلیه؛ اگر چیزی از نجس یا متنجس در مسجد میافتد، بردن آن به درون مسجد جایز نیست و الّا اشکال ندارد ولی بول کردن در آن حرام است ولو در ظرف باشد.
حنفیه؛ وارد کردن نجس یا متنجس در مسجد و ادرار کردن در آن کراهت تحریمی دارد.
به نظر شافعیه و مالکیه وارد کردن نجس و متنجس در مسجد، اگرچه خشک باشد جایز نیست. همچنین ادرار در مسجد ولو در ظرف، جایز نیست مگر هنگام ضرورت. (1)
اذان و اقامه
1. مشروعیت اذان
مذاهب اسلامی؛ اذان از سنتهای نماز و مقدمات خارج از آن است. معنای لغوی اذان «اعلام» است و در شرع به معنای اعلام رسیدن وقت نماز با ذکر خاص میباشد. اذان در سال اول هجرت تشریع شد و از ضروریات دین و منکر مشروعیت آن کافر است. (2)
1- همان
2- الفقه علی المذاهب الأربعه، ج 1، صص 269- 265؛ فقه السنه، ج 1، صص 82 و 81؛ تذکرة الفقها ج 3، صص 63- 37؛ تحریرالوسیله، ج 1، صص 148 و 147؛ العروةالوثقی، ج 1، صص 603- 601؛ الفقه علی المذاهب الأربعه و مذاهب اهلالبیت علیهم السلام، ج 1، صص 446- 436