درسنامه درآمدی بر فقه مقارن صفحه 165

2. جایگاه اذان‌

1. در روایات اهل سنت آمده است که در برابر ناقوس مسیحیان، بوق یهود، دف رومیان و آتش مجوس، اذان و اقامه در اسلام تشریع گردید. 2. آیه شریفه 58 از سوره مائده «وَ إِذَا نَادَیتُمْ إلَی الصَّلاةِ اتَّخَذُوهَا هُزُواً وَ لَعَباً» و آیه شریفه 9 از سوره جمعه «یَا أَیُّهَا الَّذینَ ءَامَنُوا إِذَا نُودِیَ لِلصَّلاةِ مِن یَومِ الجُمُعَةِ» با لفظ ندا، اشاره به اذان شده است.

3. الفاظ مورد اتفاق در اذان‌

مذاهب اسلامی؛ فصول مورد اتفاق همه مذاهب در الفاظ اذان عبارت‌اند از: 1. اللَّه اکبر:

چهار بار، به جز مالکیه که آن را دو بار می‌دانند 2. أَشهَدُ ان لا الهَ الَّا اللَّه: دو بار 3. أَشهَدُ انَّ مُحَمَّداً رَسولُ اللَّه: دو بار 4. حَیَّ عَلَی الصَّلاة: دو بار 5. حَیَّ عَلَی الفَلاح: دو بار 6. اللَّه اکبر:

دو بار 7. لااله‌الااللَّه: در مذاهب چهارگانه یک بار. (1)

4. الفاظ مورد اختلاف در اذان‌

امامیه؛ 1. حَیَّ عَلی خَیرِ العَمَل: دو بار بعد از حَیَّ عَلَی الفَلاح جزو اذان است.

2. لا الهَ الَّا اللَّه در پایان اذان دو بار.

مذاهب چهارگانه؛ در اذان صبح بعد از حَیَّ عَلَی الفَلاح، دو بار «الصلاة خیر مِنَ النَّوم» مندوب و ترک آن به اتفاق مذاهب عامه مکروه است؛ به این جمله «تثویب» می‌گویند.

یادآوری:

شهادت ثالثه در شیعه جزو اذان نیست ولی گفتن آن مستحب است. (2)