درسنامه درآمدی بر فقه مقارن صفحه 200

مالکیه؛ صلوات در تشهد آخر سنت است و لفظش مانند حنفیه است. (1)

21. دعا در تشهد آخر

امامیه؛ دعا در تشهد و در همه حالات نماز؛ مانند رکوع، سجده، قنوت و قبل و بعد از قرائت جایز است؛ دنیوی باشد یا اخروی.

حنبلیه؛ سنت است بعد از صلوات در تشهد آخر بگوید: أعُوذُ بِاللَّه مِن عَذاب جَهَنَّم وَ مِن عَذاب الْقَبر وَ مِن فتنَة الْمَحیا وَالْمَمات وَ مِن فتنَة المسیح الدجَال و دعا برای شخص معین بدون کاف خطاب جایز است ولی خواسته‌های دنیوی جایز نیست.

حنفیه؛ سنت است دعا کردن با الفاظ قرآن؛ مانند: «رَبَّنَا لاتُزِغْ قُلُوبَنَا» یا شبیه الفاظ سنّت ولی دعا شبیه الفاظ انسان جایز نیست.

شافعیه؛ بعد از صلوات، دعا وطلب خیر دنیا و آخرت مسنون است ولی دعای حرام یا مستحیل مبطل نماز است و افضل این است که چنین بگوید: اللَّهُمَّ اغْفرلی مَا قَدّمت وَ مَا أخّرت وَ مَا أسررت وَ مَا أعلنت وَ مَا أسرفت.

مالکیه؛ دعا پس از صلوات مندوب است؛ هر دعایی که مشتمل بر خیر دنیا و آخرت باشد و بهتر است بگوید:

اللَّهُمَّ اغْفِر لَنَا وَ لِوَالِدَیْنَا وَ لِائِمَّتِنا و لمن سبقنا بِالْایمَان مغفرة عزماً .... (2)